Sunumumu Hazırlıyorum, Ağlarla Tanışıyorum
Hazırladığımız sunumu ölçütlere göre tamamlıyor; ardından bilgisayarların birbirine bağlandığı ağlar hakkında merak ettiklerimizi soruyoruz.
- Sunum Dosyası Oluşturma
- Bilgisayar Ağları ve Ağ Bileşenleri
Öğrenme çıktıları
BTY.5.2.7 Sunum dosyası geliştirebilme
- a) Sunum dosyası oluşturur.
- b) Oluşturulan sunum dosyasını belirlenen ölçütler açısından değerlendirir.
BTY.5.3.1 Bilgisayar ağları ve bileşenlerini sorgulayabilme
- a) Bilgisayar ağları ve bileşenleri ile ilgili merak ettiği konuları tanımlar.
- b) Bilgisayar ağları ve bileşenleri hakkında sorular sorar.
- c) Bilgisayar ağları ve bileşenleri hakkında bilgi toplar.
Düşünelim, konuşalım
- 1Okuldaki bilgisayar yazıcıya kablo olmadan nasıl belge gönderiyor?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: Kablosuz bağlantıyla, Wi-Fi ile, internetle, "görünmeyen dalgalarla", Bluetooth ile.
Varılacak nokta: Bilgisayar ve yazıcı aynı ağa bağlıdır; ağ, cihazların kaynak (yazıcı) paylaşmasını sağlar.
Cevap gelmezse: "Okulumuzda kaç bilgisayar ama kaç yazıcı var? Hepsi aynı yazıcıyı nasıl kullanıyor?" diye sorun. Gerekirse: "Hepsi aynı ağa bağlı. Ağ sayesinde tek yazıcıyı herkes kullanabiliyor."
- 2Bir mesaj telefonunuzdan arkadaşınızın telefonuna nasıl ulaşıyor?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: İnternetle, "uydudan", "baz istasyonundan", "Wi-Fi ile", "havadan uçarak".
Varılacak nokta: Mesaj küçük paketlere bölünür, ağ cihazlarından geçerek alıcıya ulaşır ve orada birleştirilir.
Cevap gelmezse: "Büyük bir yapbozu kargoyla göndermek için parçalara ayırıp kutulara koysaydınız, karşı taraf ne yapardı?" diye sorun. Gerekirse: "Parçaları yeniden birleştirirdi. Mesajlar da paketlere bölünüp yolda taşınır ve karşıda birleştirilir."
- 3İnternet olmasaydı hangi işlerimiz yapılamazdı?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: Mesajlaşma, video izlemek, ödev araştırmak, oyun, e-posta, çevrim içi alışveriş, EBA.
Varılacak nokta: İnternet, ağların birbirine bağlandığı en büyük ağdır ve günlük işlerimizin çoğu ona dayanır.
Cevap gelmezse: Gününü sırayla sorun: "Sabah hava durumuna nereden baktınız? Ödev için nereye baktınız?" Gerekirse: "Bunların hepsi internete bağlı. İnternet olmasa iletişim, eğitim ve alışveriş zorlaşırdı."
- 4Evdeki kaç cihaz aynı anda internete bağlı olabilir?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: 3–10 arası sayılar: telefonlar, tablet, bilgisayar, televizyon, oyun konsolu, akıllı saat.
Varılacak nokta: Evdeki tek modem/kablosuz ağ birçok cihazın internete aynı anda çıkmasını sağlar; ağ kaynak paylaşımıdır.
Cevap gelmezse: "Evinizde şu an internete bağlı olabilecek her cihazı sayalım" deyin ve tahtaya yazın. Gerekirse: "Hepsi aynı modemi paylaşıyor; ağın kurulma sebebi bu paylaşımdır."
Sunumumu değerlendiriyorum
| Ölçüt | Kontrol |
|---|---|
| İçerik | Konu doğru ve yeterli anlatılmış mı? Kaynak belirtildi mi? |
| Tasarım | Her slaytta tek fikir, okunaklı yazı, uygun görsel var mı? |
| Düzen | Başlık → içerik → sonuç sırası mantıklı mı? |
| Sunuş | Slaytı okumadan, göz teması kurarak anlatabiliyor muyum? |
Sunum yaparken
Dinleyicilere bakın; slayta değil sınıfa konuşun.
Arkadaki arkadaşınız duyacak kadar yüksek ve acele etmeden konuşun.
Size verilen süreye uyun; prova yaparak süreyi ölçün.
Sunum sonunda soruları nazikçe cevaplayın; bilmiyorsanız araştıracağınızı söyleyin.
Bilgisayar ağı nedir?
Bilgisayar ağı, iki ya da daha fazla bilgisayarın ve cihazın, bilgi ve kaynak paylaşmak için kablolu ya da kablosuz olarak birbirine bağlanmasıdır.
Ağ sayesinde dosya paylaşır, tek yazıcıyı birçok bilgisayardan kullanır, mesajlaşır ve internete bağlanırız. İnternet, dünyadaki ağların birbirine bağlanmasıyla oluşan en büyük ağdır: ağların ağı.
Ağ ile neleri paylaşırız?
Ağdaki cihazların birlikte kullandığı her şeye kaynak denir. Kaynak paylaşımı ağların varlık sebebidir.
Bir bilgisayardaki belgeye diğerlerinden ulaşmak.
Sınıftaki tek yazıcıyı bütün bilgisayarların kullanması.
Evdeki tek modemden bütün cihazların internete çıkması.
Mesajlaşma, e-posta, görüntülü görüşme.
Çok oyunculu oyunlar, çevrim içi dersler, ortak belgeler.
Bulutta ya da okul sunucusunda dosya saklamak.
Dijital mesajın yolculuğu
Bir mesajın bir cihazdan diğerine nasıl gittiğini izleyin. Mesaj küçük paketlere bölünür, ağda ilerler ve alıcıda yeniden birleşir.
Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.
Ağların kısa tarihi
- 1969 İlk bilgisayar ağıDört üniversitedeki bilgisayarlar ilk kez bir ağla birbirine bağlandı.
- 1971 İlk e-postaBir bilgisayardan diğerine ilk elektronik mektup gönderildi.
- 1989 Web'in doğuşuTim Berners-Lee, bağlantılarla birbirine bağlı web sayfaları fikrini ortaya koydu.
- 1993 Türkiye internetteÜlkemizin ilk internet bağlantısı Ankara'daki bir üniversiteden kuruldu.
- 1997 Kablosuz ağ (Wi-Fi)Kablosuz yerel ağlar için ortak kurallar belirlendi.
- Bugün Her şey bağlıTelefonlar, saatler, buzdolapları bile ağa bağlanıyor.
Merak ettiklerimiz: ağlar
Sınıfta sık sorulan soruları tartışın, sonra kısa cevabı açın. Cevapları gelecek hafta ayrıntılı öğreneceğiz.
İnternet kimin?Cevabı göster
İnternetin tek bir sahibi yoktur. Dünyadaki milyonlarca ağ, ortak kurallarla birbirine bağlanır; her ağın kendi sahibi vardır.
Kablosuz bağlantıda veri nasıl taşınır?Cevabı göster
Görünmeyen radyo dalgalarıyla. Modem ya da erişim noktası veriyi dalgaya çevirir, cihaz bu dalgayı yakalar.
Mesajım neden bazen geç gidiyor?Cevabı göster
Ağda çok sayıda cihaz aynı anda veri gönderiyorsa ya da bağlantı zayıfsa paketler yavaş ilerler.
Bir ağa kaç cihaz bağlanabilir?Cevabı göster
Ev ağına onlarca, büyük ağlara binlerce cihaz bağlanabilir; internete ise milyarlarca cihaz bağlıdır.
Slaytlarla Dijital Dünyayı Keşfediyoruz
Gruplar seçtikleri bilişim konusunu 5-6 slaytlık bir sunuma dönüştürüp sunar.
- Başlık slaytı, üç içerik slaytı, kaynaklar ve teşekkür slaytı hazırlayın.
- Her içerik slaytına bir görsel ekleyin.
- 3 dakikada sunun; dinleyenler ölçütlerle geri bildirim verir.
Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla
Sunumu kâğıt slaytlarla ya da afişle hazırlayın; sunum ölçütleri (içerik, tasarım, düzen, sunuş) aynı kalır.
Merak Ettiklerimiz: Ağlar
Öğrenciler ağlar hakkında sorular üretir.
- Her öğrenci ağlarla ilgili bir soru yazar.
- Sorular gruplanır; gelecek hafta araştırılır.
Bu haftanın diğer EBA materyalleri
Karekodu telefonla okutun ya da karta dokunun. EBA materyalleri EBA girişi ister ve yeni sekmede açılır.
Kendimizi sınayalım
Bugün neler öğrendik?
- Sunumlar içerik, tasarım, düzen ve sunuş ölçütleriyle değerlendirilir.
- Ağ, cihazların bilgi ve kaynak paylaşmak için bağlanmasıdır; internet ağların ağıdır.
- Ağda dosya, yazıcı, internet bağlantısı ve depolama gibi kaynaklar paylaşılır.
- sunum
- bilgisayar ağı
- internet
- kaynak paylaşımı
Gelecek derse hazırlık
Evinizde internete nasıl bağlandığınızı gözlemleyin: modem nerede, kablo var mı, Wi-Fi adı ne?
Defterime yazıyorum
Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!
1. Sunumu değerlendirmek ve sunum yapmak
- Göz teması: Slayta değil sınıfa bakarak konuşurum.
- Ses ve hız: Arkadaki arkadaşım duyacak kadar yüksek ve acele etmeden konuşurum.
- Süre: Verilen süreye uyarım; prova yaparak süreyi ölçerim.
- Sorular: Soruları nazikçe cevaplarım; bilmiyorsam araştıracağımı söylerim.
| Ölçüt | Kontrol |
|---|---|
| İçerik | Konu doğru ve yeterli anlatılmış mı? Kaynak belirtildi mi? |
| Tasarım | Her slaytta tek fikir, okunaklı yazı, uygun görsel var mı? |
| Düzen | Başlık → içerik → sonuç sırası mantıklı mı? |
| Sunuş | Slaytı okumadan, göz teması kurarak anlatabiliyor muyum? |
2. Bilgisayar ağı
Bilgisayar ağı, iki ya da daha fazla bilgisayarın ve cihazın, bilgi ve kaynak paylaşmak için kablolu ya da kablosuz olarak birbirine bağlanmasıdır.
İnternet, dünyadaki ağların birbirine bağlanmasıyla oluşan en büyük ağdır; bu yüzden ağların ağı denir. İnternetin tek bir sahibi yoktur.
3. Kaynak paylaşımı
Ağdaki cihazların birlikte kullandığı her şeye kaynak denir. Kaynak paylaşımı ağların kurulma sebebidir.
| Paylaşılan kaynak | Örnek |
|---|---|
| Dosya | Bir bilgisayardaki belgeye diğerlerinden ulaşmak |
| Yazıcı | Sınıftaki tek yazıcıyı bütün bilgisayarların kullanması |
| İnternet bağlantısı | Evdeki tek modemden bütün cihazların internete çıkması |
| İletişim | Mesajlaşma, e-posta, görüntülü görüşme |
| Depolama | Bulutta ya da okul sunucusunda dosya saklamak |
4. Dijital mesajın yolculuğu
Bir mesaj gönderdiğimizde mesaj küçük paketlere bölünür. Paketler ağ cihazlarından geçerek alıcıya ulaşır ve orada yeniden birleştirilir. Kablosuz bağlantıda veri görünmeyen radyo dalgalarıyla taşınır. Ağda çok cihaz aynı anda veri gönderiyorsa ya da bağlantı zayıfsa paketler yavaş ilerler.
5. Ağların kısa tarihi
| Yıl | Gelişme |
|---|---|
| 1969 | Dört üniversitedeki bilgisayarlar ilk kez bir ağla bağlandı. |
| 1971 | İlk e-posta gönderildi. |
| 1989 | Web sayfaları fikri (Tim Berners-Lee) ortaya çıktı. |
| 1993 | Türkiye internete bağlandı. |
| 1997 | Kablosuz ağlar (Wi-Fi) için ortak kurallar belirlendi. |
| Bugün | Telefonlar, saatler, ev eşyaları bile ağa bağlanıyor. |
- Sunumda içerik, tasarım, düzen, sunuş; göz teması ve süre önemlidir.
- Ağ = cihazların kaynak paylaşmak için bağlanması; internet = ağların ağı.
- Mesajlar paketlere bölünerek iletilir.
- Bir sunumu değerlendirmek için kullandığımız dört ölçüt nedir?
- Sunum yaparken dikkat etmen gereken üç davranışı yaz.
- Bilgisayar ağını tanımla. Ağlar neden kurulur?
- İnternete neden "ağların ağı" denir?
- Ağda paylaşılabilecek dört kaynağı örnekleriyle yaz.
- Bir mesaj ağda nasıl yolculuk eder?
- Türkiye internete hangi yıl bağlandı?
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)
5. Sınıf Bilişim · 14. Hafta: Sunumumu Hazırlıyorum, Ağlarla Tanışıyorum — Kendimi deniyorum cevap anahtarı
Bir sunumu değerlendirmek için kullandığımız dört ölçüt nedir?
İçerik, tasarım, düzen, sunuş.
Sunum yaparken dikkat etmen gereken üç davranışı yaz.
Slayta değil sınıfa bakarak göz teması kurmak; arkadakilerin duyacağı kadar yüksek ve acele etmeden konuşmak; verilen süreye uymak (soruları nazikçe cevaplamak da sayılabilir).
Bilgisayar ağını tanımla. Ağlar neden kurulur?
İki ya da daha fazla bilgisayarın ve cihazın, bilgi ve kaynak paylaşmak için kablolu ya da kablosuz olarak birbirine bağlanmasıdır. Ağlar dosya, yazıcı, internet bağlantısı gibi kaynakları paylaşmak için kurulur.
İnternete neden "ağların ağı" denir?
Dünyadaki ağların birbirine bağlanmasıyla oluştuğu için.
Ağda paylaşılabilecek dört kaynağı örnekleriyle yaz.
Dosya: bir bilgisayardaki belgeye diğerlerinden ulaşmak. Yazıcı: sınıftaki tek yazıcıyı bütün bilgisayarların kullanması. İnternet bağlantısı: tek modemden bütün cihazların internete çıkması. İletişim: mesajlaşma, e-posta (depolama da sayılabilir: bulutta dosya saklamak).
Bir mesaj ağda nasıl yolculuk eder?
Mesaj küçük paketlere bölünür, paketler ağ cihazlarından geçerek alıcıya ulaşır ve orada yeniden birleştirilir. Kablosuz bağlantıda veri radyo dalgalarıyla taşınır.
Türkiye internete hangi yıl bağlandı?
Türkiye internete 1993 yılında bağlandı.
# başlık · - madde · **kalın** · boş satır = yeni paragraf. Not yalnız bu tarayıcıda saklanır; başka tahtaya taşımak için Öğretmen alanındaki "Dışa aktar"ı kullanın.
Haftanın videosu
Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.
Ders hazırlığı ve materyaller
Dersten önce
- "Bilgisayar Ağı Şeması" ve "Tarihsel Süreçte İletişim" materyallerini EBA'dan açın.
Önerilen ders akışı
- 5 dk Dikkat çekme
- 35 dk Etkinlik 1: sunumlar + sunumumu değerlendiriyorum
- 10 dk Bilgisayar ağı nedir + kaynak paylaşımı
- 10 dk Dijital mesajın yolculuğu + ağların tarihi
- 10 dk Merak ettiklerimiz + pekiştirme
EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)
Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.
Ders materyalleri
- Mini Görev Kartları kılavuz s. 117
- Bilgi Kartları kılavuz s. 117
- "Üç Program, Bir Poster " Bilgi Kartları kılavuz s. 126
- Tema Özeti kılavuz s. 128
- Bilgisayar Ağı Şeması kılavuz s. 132
- Tarihsel Süreçte İletişim kılavuz s. 132
- “Bilgisayar Ağları Ve Ağ Bileşenleri” kılavuz s. 135
Ölçme ve değerlendirme formları
Ölçme ve değerlendirme
Sunumlar dereceli puanlama anahtarı ve akran değerlendirme formu ile değerlendirilir.
Kendi içeriklerim
Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.
Yükleniyor…
Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).
Sınıf ortamı
İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.
Maarif Modeli: 3. tema künyesi
Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 6 ders saati.
- Alan becerileri
- BTYAB1. Bilişim Teknolojilerini Kullanma
- Kavramsal beceriler
- KB2.8. Sorgulama
- Eğilimler
- E1.1. MerakE3.3. YaratıcılıkE3.4. Gerçeği Arama
- Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
- SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2. İş BirliğiSDB2.3. Sosyal Farkındalık
- Değerler
- D3. ÇalışkanlıkD6. DürüstlükD10. Mütevazılık
- Okuryazarlık becerileri
- OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB4. Görsel Okuryazarlık
- Beceriler arası ilişkiler
- KB2.5. SınıflandırmaKB2.10. Çıkarım YapmaKB2.13. YapılandırmaKB3.3. Eleştirel Düşünme
Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)
- Çevrede gözlenen ağları (okul, ev, kütüphane) listeleyip bileşenlerini belirleme.
- Gruplarla örnek ağ sorunlarını (bağlantı kopması, yavaşlık) tespit edip çözüm raporu yazma.
- Farklı kaynaklardan aynı haberi karşılaştırıp güvenilirliğini tartışma.
Destekleme (zorlananlar için)
- Ağın nasıl çalıştığını gösteren animasyon ya da simülasyonla somutlaştırma.
- Aynı konuda iki kaynağı karşılaştırarak doğru ve güncel bilgiyi seçme.
- Ağ kavramlarıyla bilgi yarışması ya da bilgi avı oyunu oynama.