Sunum Programlarıyla Tanışıyoruz
Fikirlerimizi slaytlarla anlatmamızı sağlayan sunum programlarının özelliklerini ve arayüzünü öğreniyor, iyi bir sunumun niteliklerini tartışıyoruz.
- Sunum Programlarına Giriş
Öğrenme çıktıları
BTY.5.2.6 Sunum programlarından yararlanabilme
- a) Sunum programlarının temel özelliklerini tanır.
- b) Uygun sunum programını belirler.
- c) Belirlenen sunum programının arayüz özelliklerini kullanır.
- ç) Kullanılan sunum programını kullanım alanları/verimliliği açısından değerlendirir.
Düşünelim, konuşalım
- 1Sizi en çok etkileyen sunum hangisiydi? Neden?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: Görselli, videolu, kısa ve eğlenceli sunumlar; sunucunun anlatışı; ilginç bir konu.
Varılacak nokta: İyi bir sunumu görsel, kısa metin ve iyi anlatım birlikte oluşturur.
Cevap gelmezse: "Bir derste ya da toplantıda sıkıldığınız bir sunum oldu mu? Neden sıkıldınız?" diye tersinden sorun. Gerekirse: "Yazılarla dolu slaytlar ve yalnız okuyan bir sunucu sunumu sıkıcı yapar."
- 2Yazıyla dolu bir slayt mı, görselli bir slayt mı daha akılda kalır?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: Çoğu "görselli slayt" der.
Varılacak nokta: Görsel ve kısa maddeler akılda kalır; her slaytta tek fikir olmalıdır.
Cevap gelmezse: Aynı bilgiyi önce uzun bir paragrafla, sonra bir görsel ve iki kelimeyle gösterin, ardından "Hangisi aklınızda kaldı?" diye sorun. Gerekirse: "Görsel ve kısa madde. İyi slayt az yazı ister."
- 3Sunum yaparken nelere dikkat etmeliyiz?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: Sesli ve anlaşılır konuşmak, sınıfa bakmak, slaytı okumamak, süreye uymak, konuyu bilmek.
Varılacak nokta: Sunum konuşmacının yerine geçmez, ona yardım eder; göz teması, ses ve süre önemlidir.
Cevap gelmezse: Bir öğrenciyi sırtı sınıfa dönük, slaytı okurken canlandırın: "Bu sunucuda ne yanlış?" Gerekirse: "Sınıfa bakmalı ve kendi cümleleriyle anlatmalı."
- 4Bir öğretmen sunumdaki bütün yazıları okusaydı dersi dinlemek nasıl olurdu?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: "Sıkıcı olurdu", "kendimiz de okurduk", "dinlemezdik".
Varılacak nokta: Slaytlar anlatılanı özetler; sunucu slaytları okumamalı, açıklamalıdır.
Cevap gelmezse: "Ben şimdi bu slaytı kelime kelime okusam ne düşünürsünüz?" diye sorun. Gerekirse: "Siz de okuyabilirsiniz; o zaman bana gerek kalmaz. Slayt kısa olmalı, açıklamayı sunucu yapmalı."
Sunum programı nedir?
Sunum programı, bir konuyu dinleyicilere slaytlar hâlinde, kısa yazılar, görseller, grafikler ve videolarla anlatmamızı sağlayan programdır. Slayt, sunumun her bir sayfasıdır.
Sunumlar ders anlatımında, proje tanıtımında, toplantılarda ve yarışmalarda kullanılır. Sunum, konuşmacının yerine geçmez; konuşmacıya yardım eder.
Sunum programının arayüzü
Tüm slaytların küçük görünümü; sırayı buradan değiştiririz.
Seçili slaytın düzenlendiği alan.
Hazır şablonlar ve slayt yerleşimleri (başlık, başlık+içerik…).
Slaytlar arası geçiş ve nesnelerin hareketi (animasyon). Az ve yerinde kullanılmalı!
Sunum programının temel özellikleri
| Özellik | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Şablon (tema) | Bütün slaytlara aynı renk ve yazı düzenini verir; sunum bütün görünür. |
| Slayt düzeni | Başlık, metin kutusu ve görselin slayttaki yerini belirler. |
| Ekleme | Resim, tablo, grafik, ses ve video eklenir. |
| Geçiş | Bir slayttan diğerine geçerken görülen efekt. |
| Animasyon | Slayt içindeki bir yazının ya da resmin hareketle belirmesi. |
| Konuşmacı notları | Yalnız sunucunun gördüğü, ne söyleyeceğini hatırlatan notlar. |
| Slayt gösterisi (F5) | Sunumu tam ekranda baştan başlatır. |
İyi slayt, kötü slayt
Böyle yap
- Her slaytta tek fikir
- Kısa maddeler, büyük yazı
- Konuyla ilgili görsel
- Okunaklı renk karşıtlığı
- Kaynakları belirt
Böyle yapma
- Paragraflarca yazı
- Küçük ve süslü yazı tipi
- Çok fazla animasyon ve ses
- Açık zemin üzerine açık yazı
- Slaytı okuyup geçmek
Sunum hazırlamanın adımları
- Konuyu ve amacı belirle: Kime, ne anlatacağım?
- Planla: Başlık · giriş · 2-3 ana fikir · sonuç · kaynaklar.
- Taslak çıkar: Her slaytta ne olacağını kâğıda yaz.
- Slaytları hazırla: Şablonu seç, kısa maddeler ve görseller ekle.
- Prova yap: Süreyi ölç, slaytları okumadan anlatmayı dene.
- Sun: Dinleyicilerle göz teması kur, sorulara cevap ver.
Hangi program?
Hangi sunum programı?
Okul bilgisayarlarında LibreOffice Impress ücretsiz bir sunum programıdır. Çevrim içi sunum araçları ise grupça aynı sunum üzerinde çalışmaya ve internetten sunmaya imkân verir. Seçerken erişim, kolaylık ve paylaşım ihtiyacımıza bakarız.
Düşünceler Slaytlarla Sahneye Çıkıyor
Gruplar kötü tasarlanmış bir slaytı iyi slayt ilkelerine göre yeniden düzenler.
- Her gruba kalabalık bir slayt çıktısı verin.
- Gereksiz yazıyı atın, maddeleştirin, bir görsel önerin.
- Önce/sonra hâlini sınıfa gösterin.
Sunumun Temel Araçları
Öğrenciler sunum programında yeni slayt ekleme, düzen seçme, görsel ve geçiş ekleme işlemlerini yapar.
- Üç slaytlık bir sunum açın: başlık · içerik · teşekkür.
- Bir şablon seçin; bir görsel ve bir geçiş efekti ekleyin.
- Sunumu baştan oynatıp kontrol edin (F5).
Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla
"Kâğıt slayt" yapın: her A4 bir slayttır (başlık · içerik · teşekkür). Gruplar kâğıt slaytlarıyla sunar; sonra tahtada bir sunuma birlikte görsel ve geçiş ekleyin.
Bu haftanın diğer EBA materyalleri
Karekodu telefonla okutun ya da karta dokunun. EBA materyalleri EBA girişi ister ve yeni sekmede açılır.
Kendimizi sınayalım
Bugün neler öğrendik?
- Sunum programları fikirleri görsel ve kısa maddelerle anlatmayı sağlar.
- Arayüz: slayt paneli, çalışma alanı, şablon ve düzen, geçiş ve animasyon.
- İyi sunum: tek fikir, büyük yazı, uygun görsel, az efekt, dinleyiciyle göz teması.
- slayt
- sunum
- şablon
- geçiş
- animasyon
Gelecek derse hazırlık
Gelecek hafta kendi sunumunuzu hazırlayacaksınız. Anlatmak istediğiniz bilişim konusunu seçin ve üç ana fikrini not edin.
Defterime yazıyorum
Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!
1. Sunum programı ve slayt
Sunum programı, bir konuyu dinleyicilere slaytlar hâlinde; kısa yazılar, görseller, grafik ve videolarla anlatmamızı sağlayan programdır. Slayt sunumun her bir sayfasıdır.
Sunum, konuşmacının yerine geçmez, konuşmacıya yardım eder. Ders anlatımında, proje tanıtımında ve toplantılarda kullanılır.
Örnek: Okul bilgisayarlarında ücretsiz LibreOffice Impress kullanılır. Çevrim içi sunum araçları grupça aynı sunumda çalışmaya imkân verir.
2. Arayüz ve temel özellikler
| Bölüm / özellik | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Slayt paneli | Tüm slaytların küçük görünümü; slaytların sırası buradan değiştirilir. |
| Çalışma alanı | Seçili slaytın düzenlendiği alan. |
| Şablon (tema) | Bütün slaytlara aynı renk ve yazı düzenini verir. |
| Slayt düzeni | Başlığın, metnin ve görselin slayttaki yerini belirler. |
| Geçiş | Bir slayttan diğerine geçerken görülen efekt. |
| Animasyon | Slayt içindeki yazının ya da resmin hareketle belirmesi. |
| Konuşmacı notları | Yalnız sunucunun gördüğü hatırlatma notları. |
| Slayt gösterisi (F5) | Sunumu tam ekranda baştan başlatır. |
Dikkat: Geçiş slaytlar arasında, animasyon slaytın içindeki nesnelerde uygulanır. İkisi de az ve yerinde kullanılmalıdır.
3. İyi slayt, kötü slayt
| Böyle yap | Böyle yapma |
|---|---|
| Her slaytta tek fikir | Paragraflarca yazı |
| Kısa maddeler, büyük yazı | Küçük ve süslü yazı tipi |
| Konuyla ilgili görsel | Çok fazla animasyon ve ses |
| Okunaklı renk karşıtlığı | Açık zemin üzerine açık yazı |
| Kaynakları belirt | Slaytı okuyup geçmek |
4. Sunum hazırlamanın adımları
- Konuyu ve amacı belirle: Kime, ne anlatacağım?
- Planla: başlık · giriş · 2-3 ana fikir · sonuç · kaynaklar.
- Taslak çıkar: her slaytta ne olacağını kâğıda yaz.
- Slaytları hazırla: şablonu seç, kısa maddeler ve görseller ekle.
- Prova yap: süreyi ölç, slaytları okumadan anlatmayı dene.
- Sun: dinleyicilerle göz teması kur, sorulara cevap ver.
5. Hangi iş, hangi program?
| Kelime işlemci | Sunum programı | Görsel düzenleyici |
|---|---|---|
| Dilekçe, rapor, mektup yazmak | Sınıfa proje anlatmak | Fotoğraf kırpmak |
| Ödev hazırlamak | Veli toplantısında bilgi vermek | Logo tasarlamak |
- Slayt = sunumun bir sayfası; sunum konuşmacıya yardım eder.
- İyi slayt: tek fikir, büyük yazı, uygun görsel, az efekt.
- Şablon bütünlük verir; geçiş slaytlar arasında, animasyon slayt içinde.
- Sunum programı ve slayt nedir?
- Slayt paneli, şablon ve konuşmacı notları ne işe yarar?
- Geçiş ile animasyon arasındaki fark nedir?
- İyi bir slaytın dört özelliğini ve kaçınılması gereken dört hatayı yaz.
- Sunum hazırlamanın adımlarını sırayla yaz.
- Dilekçe yazmak, proje anlatmak ve logo tasarlamak için hangi programları seçersin?
- Sunumu tam ekranda başlatmak için hangi tuşa basılır?
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)
5. Sınıf Bilişim · 13. Hafta: Sunum Programlarıyla Tanışıyoruz — Kendimi deniyorum cevap anahtarı
Sunum programı ve slayt nedir?
Sunum programı: bir konuyu dinleyicilere slaytlar hâlinde, kısa yazı, görsel, grafik ve videolarla anlatmamızı sağlayan programdır. Slayt: sunumun her bir sayfasıdır.
Slayt paneli, şablon ve konuşmacı notları ne işe yarar?
Slayt paneli: tüm slaytların küçük görünümüdür ve sırası buradan değiştirilir. Şablon: bütün slaytlara aynı renk ve yazı düzenini verir. Konuşmacı notları: yalnız sunucunun gördüğü hatırlatma notlarıdır.
Geçiş ile animasyon arasındaki fark nedir?
Geçiş bir slayttan diğerine geçerken görülen efekttir. Animasyon slaytın içindeki yazı ya da resmin hareketle belirmesidir.
İyi bir slaytın dört özelliğini ve kaçınılması gereken dört hatayı yaz.
İyi: her slaytta tek fikir; kısa maddeler ve büyük yazı; konuyla ilgili görsel; okunaklı renk karşıtlığı. Kaçınılacak: paragraflarca yazı; küçük ve süslü yazı tipi; çok fazla animasyon ve ses; açık zemin üzerine açık yazı (slaytı okuyup geçmek de bir hatadır).
Sunum hazırlamanın adımlarını sırayla yaz.
Konuyu ve amacı belirlemek → planlamak (başlık, giriş, ana fikirler, sonuç, kaynaklar) → taslak çıkarmak → slaytları hazırlamak → prova yapmak → sunmak.
Dilekçe yazmak, proje anlatmak ve logo tasarlamak için hangi programları seçersin?
Dilekçe yazmak: kelime işlemci. Proje anlatmak: sunum programı. Logo tasarlamak: görsel düzenleyici (vektör çizim).
Sunumu tam ekranda başlatmak için hangi tuşa basılır?
Sunumu tam ekranda baştan başlatmak için F5 tuşuna basılır.
# başlık · - madde · **kalın** · boş satır = yeni paragraf. Not yalnız bu tarayıcıda saklanır; başka tahtaya taşımak için Öğretmen alanındaki "Dışa aktar"ı kullanın.
Haftanın videosu
Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.
Ders hazırlığı ve materyaller
Dersten önce
- Sunum programının arayüzünü keşfet materyalini ve görev kartlarını EBA'dan açın.
- Kalabalık/kötü tasarlanmış örnek slayt çıktıları hazırlayın.
Önerilen ders akışı
- 5 dk Dikkat çekme
- 10 dk Sunum programı nedir + arayüz + özellikler
- 10 dk İyi slayt, kötü slayt + hangi program?
- 20 dk Etkinlik 1: Düşünceler Slaytlarla Sahneye Çıkıyor
- 25 dk Etkinlik 2: Sunumun Temel Araçları
- 10 dk Sunum hazırlamanın adımları + pekiştirme
EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)
Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.
Ders materyalleri
- Örnek Senaryolar kılavuz s. 112
- Sunum Programının Arayüzünü Keşfet kılavuz s. 114
- Görev Kartları kılavuz s. 114
Ölçme ve değerlendirme formları
Ölçme ve değerlendirme
Kontrol listesi, öz değerlendirme ve akran değerlendirme formları.
Kendi içeriklerim
Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.
Yükleniyor…
Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).
Sınıf ortamı
İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.
Maarif Modeli: 2. tema künyesi
Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 12 ders saati.
- Alan becerileri
- BTYAB4. Dijital Ürün Geliştirme (BTYAB4.1. Tasarım Araç, Teknoloji ve Yöntemlerinden Yararlanma, BTYAB4.2. Tasarım Kurgusu Oluşturma, BTYAB4.3. Ürün Geliştirme)
- Eğilimler
- E1.1. MerakE1.2. BağımsızlıkE1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.1. EmpatiE2.2. SorumlulukE2.3. GirişkenlikE2.5. OyunseverlikE3.1. MuhakemeE3.2. OdaklanmaE3.3. YaratıcılıkE3.4. Gerçeği AramaE3.5. Açık FikirlilikE3.6. AnalitiklikE3.10. Eleştirel Bakma
- Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
- SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB2.3. Sosyal FarkındalıkSDB3.1. UyumSDB3.2. EsneklikSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
- Değerler
- D6. DürüstlükD16. SorumlulukD17. TasarrufD19. Vatanseverlik
- Okuryazarlık becerileri
- OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB2. Dijital Okuryazarlık
- Disiplinler arası ilişkiler
- Görsel SanatlarSosyal BilgilerTürkçe
- Beceriler arası ilişkiler
- KB2.7. KarşılaştırmaKB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin EtmeKB2.13. YapılandırmaKB2.14. YorumlamaKB3.3. Eleştirel Düşünme
Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)
- Okuldaki ya da çevredeki bir sorun için dijital broşür veya farkındalık afişi tasarlama.
- Bir haber ya da sosyal konu üzerine kelime işlemciyle dergi/gazete sayfası hazırlama.
- Aynı sunumu iki farklı sunum programında hazırlayıp farklarını karşılaştırma.
- Bilişimle ilgili 10 kavramı tanım, örnek ve görselle anlatan dijital mini sözlük hazırlama.
Destekleme (zorlananlar için)
- Hazır bir görsel üzerinde yalnız kırpma, parlaklık ve metin ekleme yapma.
- Yarım bırakılmış bir metni tamamlayıp biçimlendirme ve kaydetme.
- 2–3 slaytlık hazır şablona metin ve görsel ekleme.
- Üç programın arayüzünü karşılaştıran bir poster üzerinde birlikte çalışma.