İçeriğe geç
Ders MerkeziDP Pano
5. Sınıf · 12. Hafta 7–11 Aralık 2026 2. Tema · Dijital Ürün Tasarımı ve Geliştirme

Belgemi Hazırlıyorum

Kelime işlemci programının arayüzünü kullanarak biçimlendirilmiş bir belge oluşturuyor ve belgemizi ölçütlere göre değerlendiriyoruz.

  • Kelime İşlemci Programlarına Giriş
  • Kelime İşlemci Dosyası Geliştirme
Öğrenme çıktıları

BTY.5.2.4 Kelime işlemci programlarından yararlanabilme

  • a) Kelime işlemci programlarının temel özelliklerini tanır.
  • b) Uygun kelime işlemci programını belirler.
  • c) Belirlenen kelime işlemci programının arayüz özelliklerini kullanır.
  • ç) Kullanılan kelime işlemci programını kullanım alanları/verimliliği açısından değerlendirir.

BTY.5.2.5 Kelime işlemci dosyası geliştirebilme

  • a) Kelime işlemci dosyası oluşturur.
  • b) Oluşturulan kelime işlemci dosyasını belirlenen ölçütler açısından değerlendirir.
İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası
Dikkat Çekme

Düşünelim, konuşalım

  1. 1
    Okunması kolay bir belgenin özellikleri nelerdir?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: Büyük başlık, düzenli paragraflar, okunaklı yazı tipi ve boyutu, boşluklar, yazım hatası olmaması, görsellerin metne uyması.

    Varılacak nokta: Okunması kolay belge için biçimlendirme, hizalama, sayfa düzeni ve yazım denetimi birlikte kullanılır.

    Cevap gelmezse: Çok küçük ve süslü bir yazı tipiyle yazılmış bir paragraf gösterin: "Okumakta zorlandınız mı? Neden?" Gerekirse: "Okunaklı yazı tipi, uygun boyut ve düzenli paragraflar belgeyi kolay okunur yapar."

  2. 2
    Başlığı büyük ve ortada yazmak neden önemlidir?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Dikkat çeker", "konuyu hemen anlarız", "düzenli görünür".

    Varılacak nokta: Hiyerarşi ilkesi: en önemli bilgi (başlık) en belirgin olandır; okuyucu belgenin konusunu ilk bakışta anlar.

    Cevap gelmezse: "Bir gazetede haberin konusunu ilk nereden anlıyorsunuz?" diye sorun. Gerekirse: "Büyük başlıktan. Belgemizin başlığı da ortada ve büyük olunca okuyucu konuyu hemen anlar."

  3. 3
    Belgeyi e-postayla gönderirken hangi biçimde kaydetmek daha güvenlidir?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: PDF; bazıları ".docx" ya da "fark etmez" der.

    Varılacak nokta: PDF her cihazda aynı görünür ve kolayca değiştirilemez; paylaşmak için güvenlidir.

    Cevap gelmezse: "Gönderdiğiniz belge arkadaşınızın bilgisayarında kaymış ve bozuk görünse ne olur?" diye sorun. Gerekirse: "PDF olarak dışa aktarırsak her bilgisayarda aynı görünür ve kolay değiştirilemez."

  4. 4
    Fareyi hiç kullanmadan bir belgeyi kaydedebilir misiniz?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: Evet, Ctrl+S ile. Bazıları Ctrl+C, Ctrl+V, Ctrl+Z gibi diğer kısayolları da sayar.

    Varılacak nokta: Kısayol tuşları menüye girmeden işlemleri hızlıca yapmamızı sağlar.

    Cevap gelmezse: "Kopyalayıp yapıştırırken hangi tuşları kullanıyorsunuz?" diye sorun. Gerekirse: "Ctrl+C ve Ctrl+V. Kaydetmek için de Ctrl+S'ye basarız; fareye gerek kalmaz."

Konu

Adım adım belge oluşturma

  1. Yeni belge açın; önce yazıyı biçimlendirmeden yazın.
  2. Başlığı seçip ortaya hizalayın, büyütün ve kalın yapın.
  3. Metni iki yana yaslayın; yazı tipini okunaklı seçin (ör. 12 punto).
  4. Uygun bir görsel ekleyin ve metinle uyumlu yerleştirin.
  5. Yazım denetimini çalıştırın, hataları düzeltin.
  6. Belgeyi anlamlı bir adla kaydedin (.odt) ve paylaşmak için PDF olarak dışa aktarın.
EBA materyali Kelime İşlemci Programının Arayüzünü Keşfet EBA'da aç
Konu

Sayfa düzeni

Belgenin kâğıda nasıl yerleşeceğini Biçim › Sayfa (ya da Düzen) menüsünden ayarlarız.

Sayfa yönü

Dikey (uzun kenar yukarıda) ya da yatay. Afiş ve tablo için yatay seçilebilir.

Kenar boşlukları

Yazı ile kâğıdın kenarı arasındaki boşluk; belgeyi düzenli gösterir.

Sayfa numarası

Çok sayfalı belgede sayfaların sırasını gösterir.

Üst bilgi / alt bilgi

Her sayfanın üstünde ya da altında tekrarlanan yazı (okul adı, tarih).

Konu

Kısayol tuşları

Önce tahmin edin, sonra açın.

Ctrl + SCevabı göster

Kaydet.

Ctrl + ZCevabı göster

Geri al.

Ctrl + BCevabı göster

Kalın (LibreOffice'te; bazı programlarda Ctrl + K).

Ctrl + C / Ctrl + VCevabı göster

Kopyala / yapıştır.

Ctrl + PCevabı göster

Yazdır.

Konu

Kısayolları eşleştir

Birkaç kısayol daha: eşleştirerek öğrenin.

Ctrl + A
Tümünü seç
Ctrl + X
Kes
Ctrl + I
Eğik yazı
Ctrl + U
Altı çizili
Ctrl + Y
Yinele (geri alınanı geri getir)
Ctrl + F
Belgede kelime bul
Konu

Kaydet, belgeyi kendi biçiminde (.odt) günceller. Farklı Kaydet, belgeyi yeni bir adla ya da başka bir yere kopya olarak kaydeder. Dışa aktar (PDF) ise belgeyi her cihazda aynı görünen, düzenlenmesi zor bir kopyaya dönüştürür; paylaşmak ve yazdırmak için uygundur.

Konu

Belgemi değerlendiriyorum

ÖlçütKontrol
BaşlıkOrtada, büyük ve belirgin mi?
MetinOkunaklı yazı tipi, uygun boyut, iki yana yaslı mı?
GörselKonuyla ilgili ve düzgün yerleşmiş mi?
YazımYazım ve noktalama hataları düzeltildi mi?
KayıtAnlamlı adla ve doğru biçimde kaydedildi mi?
Etkinlik 1

İstiklal Marşımız

30 dk Bireysel etkinlik

Öğrenciler İstiklal Marşı'nın ilk iki kıtasını biçimlendirilmiş bir belge hâline getirir.

  1. Kıtaları yazın; başlık ekleyin: "İstiklal Marşı — Mehmet Âkif Ersoy".
  2. Başlığı ortalayın, kıtaları uygun satır aralığıyla yerleştirin.
  3. Bayrak görseli ekleyin.
  4. Belgeyi kaydedin ve PDF olarak dışa aktarın.
EBA materyali Görev Kartları EBA'da aç
Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla

Tahtada kelime işlemciyi açın; her öğrenci sırayla bir işlem yapar (başlığı ortala, kıtayı kalın yap, satır aralığı, görsel ekle, PDF'e aktar). Diğerleri kullanılan kısayolları defterine yazar.

Etkinlik 2

Dijital Karbon Ayak İzimi Raporluyorum

25 dk Grup etkinliği

Gruplar dijital cihaz kullanımının enerji tüketimine etkisini anlatan kısa bir rapor hazırlar.

  1. Başlık, giriş, üç öneri ve sonuç bölümleri olsun.
  2. Madde işaretleri ve bir tablo kullanın.
  3. Raporu belirlenen ölçütlere göre akran değerlendirmesiyle inceleyin.
Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla

Raporu grupça kâğıda taslak olarak yazın (başlık, giriş, tablo, sonuç). Bir grubun taslağını tahtada birlikte kelime işlemciye geçirip biçimlendirin.

Pekiştirme

Kendimizi sınayalım

  1. Bir belgeyi herkesin aynı görünümle açabilmesi için hangi biçim uygundur?

    • .pdf
    • .mp3
    • .zip
    • .png

  2. Ctrl + Z kısayolu ne işe yarar?

    • Kaydet
    • Geri al
    • Yazdır
    • Kopyala

  3. Belge hazırlarken önerilen sıra hangisidir?

    • Önce biçimlendir, sonra yaz
    • Önce yaz, sonra biçimlendir
    • Önce yazdır, sonra yaz
    • Hiç kaydetme

  4. Her sayfanın altında okul adının görünmesi için hangisi kullanılır?

    • Alt bilgi
    • Yazım denetimi
    • Sayfa yönü
    • Tablo
Özet

Bugün neler öğrendik?

  • Belge hazırlarken önce yaz, sonra biçimlendir.
  • Sayfa düzeni: sayfa yönü, kenar boşlukları, sayfa numarası, üst/alt bilgi.
  • Kısayol tuşları işi hızlandırır: Ctrl+S kaydet, Ctrl+Z geri al, Ctrl+C/V kopyala/yapıştır.
  • Başlık, metin, görsel, yazım ve kayıt ölçütleriyle belgeyi değerlendiririz.
  • biçimlendirme
  • kısayol
  • PDF
  • rapor
  • yazım denetimi
  • sayfa düzeni

Gelecek derse hazırlık

Gelecek hafta sunum programlarını öğreneceğiz. İzlediğiniz en iyi sunumu düşünün: onu iyi yapan neydi?

Ders notu

Defterime yazıyorum

Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!

5. Sınıf Bilişim · 12. Hafta: Belgemi HazırlıyorumTarih: ....../....../20....

1. Adım adım belge oluşturma

  • Yeni belge açın; önce yazıyı biçimlendirmeden yazın.
  • Başlığı seçip ortaya hizalayın, büyütün ve kalın yapın.
  • Metni iki yana yaslayın; okunaklı bir yazı tipi ve uygun boyut seçin (ör. 12 punto).
  • Konuyla ilgili bir görsel ekleyin ve metinle uyumlu yerleştirin.
  • Yazım denetimini çalıştırın, hataları düzeltin.
  • Belgeyi anlamlı bir adla kaydedin (.odt) ve paylaşmak için PDF olarak dışa aktarın.

Dikkat: Önce içerik tamamlanır, biçim sonra verilir; böylece aynı iş iki kez yapılmaz.

2. Sayfa düzeni

AyarAçıklama
Sayfa yönüDikey ya da yatay. Tablo ve afiş için yatay seçilebilir.
Kenar boşluklarıYazı ile kâğıdın kenarı arasındaki boşluk.
Sayfa numarasıÇok sayfalı belgede sayfaların sırasını gösterir.
Üst bilgi / alt bilgiHer sayfanın üstünde ya da altında tekrarlanan yazı (okul adı, tarih).

3. Kısayol tuşları

Kısayol tuşu, menüye girmeden bir işlemi klavyeden hızlıca yapmayı sağlayan tuş birleşimidir.

KısayolGöreviKısayolGörevi
Ctrl + SKaydetCtrl + ATümünü seç
Ctrl + ZGeri alCtrl + YYinele
Ctrl + CKopyalaCtrl + XKes
Ctrl + VYapıştırCtrl + FBul
Ctrl + BKalınCtrl + IEğik
Ctrl + UAltı çiziliCtrl + PYazdır

Dikkat: Kopyala (Ctrl+C) aslını yerinde bırakır; kes (Ctrl+X) aslını yerinden kaldırır.

4. Kaydet, Farklı Kaydet, Dışa Aktar

Kaydet
Belgeyi kendi biçiminde (.odt) günceller.
Farklı Kaydet
Belgeyi yeni bir adla ya da başka bir yere kopya olarak kaydeder.
PDF olarak dışa aktar
Belgeyi her cihazda aynı görünen, düzenlenmesi zor bir kopyaya dönüştürür. Paylaşmak ve yazdırmak için uygundur.

5. Belgeyi değerlendirmek ve rapor

Rapor
Bir konuda yapılan araştırmanın sonuçlarını düzenli biçimde anlatan belgedir: başlık, giriş, bölümler (maddeler, tablo), sonuç.
Dijital karbon ayak izi
Cihazlarımızın ve internetteki sunucuların çalışırken harcadığı enerji ve bunun çevreye etkisidir. Kullanılmayan cihazı kapatmak ve gereksiz dosyaları silmek onu azaltır.
ÖlçütKontrol
BaşlıkOrtada, büyük ve belirgin mi?
MetinOkunaklı yazı tipi, uygun boyut, iki yana yaslı mı?
GörselKonuyla ilgili ve düzgün yerleşmiş mi?
YazımYazım ve noktalama hataları düzeltildi mi?
KayıtAnlamlı adla ve doğru biçimde kaydedildi mi?
Unutma!
  • Önce yaz, sonra biçimlendir.
  • Ctrl+S kaydet · Ctrl+Z geri al · Ctrl+C kopyala · Ctrl+V yapıştır.
  • Paylaşmak için belgeyi PDF olarak dışa aktarırım.
Kendimi deniyorum
  1. Bir belge oluşturmanın adımlarını sırayla yaz.
  2. Sayfa yönü, kenar boşluğu ve alt bilgi ne işe yarar?
  3. Ctrl+S, Ctrl+Z, Ctrl+C, Ctrl+V ve Ctrl+P kısayollarının görevlerini yaz.
  4. Kopyalama ile kesme arasındaki fark nedir?
  5. Kaydet, Farklı Kaydet ve PDF olarak dışa aktar arasındaki farkları açıkla.
  6. Bir raporda hangi bölümler bulunur?
  7. Belgeni değerlendirirken hangi beş ölçüte bakarsın?
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)

5. Sınıf Bilişim · 12. Hafta: Belgemi Hazırlıyorum — Kendimi deniyorum cevap anahtarı

  1. Bir belge oluşturmanın adımlarını sırayla yaz.

    Yeni belge açıp önce biçimlendirmeden yazmak → başlığı ortaya hizalayıp büyütmek ve kalın yapmak → metni iki yana yaslamak, okunaklı yazı tipi ve boyut seçmek → görsel eklemek → yazım denetimini çalıştırmak → anlamlı adla kaydetmek ve PDF olarak dışa aktarmak.

  2. Sayfa yönü, kenar boşluğu ve alt bilgi ne işe yarar?

    Sayfa yönü sayfanın dikey ya da yatay olmasını belirler. Kenar boşluğu yazı ile kâğıdın kenarı arasındaki boşluktur. Alt bilgi her sayfanın altında tekrarlanan yazıdır (okul adı, tarih, sayfa numarası).

  3. Ctrl+S, Ctrl+Z, Ctrl+C, Ctrl+V ve Ctrl+P kısayollarının görevlerini yaz.

    Ctrl+S: kaydet. Ctrl+Z: geri al. Ctrl+C: kopyala. Ctrl+V: yapıştır. Ctrl+P: yazdır.

  4. Kopyalama ile kesme arasındaki fark nedir?

    Kopyalama (Ctrl+C) aslını yerinde bırakır; kesme (Ctrl+X) aslını yerinden kaldırır ve yapıştırılan yere taşır.

  5. Kaydet, Farklı Kaydet ve PDF olarak dışa aktar arasındaki farkları açıkla.

    Kaydet: belgeyi kendi biçiminde (.odt) günceller. Farklı Kaydet: yeni bir adla ya da başka bir yere kopya olarak kaydeder. PDF olarak dışa aktar: her cihazda aynı görünen, düzenlenmesi zor bir kopya oluşturur.

  6. Bir raporda hangi bölümler bulunur?

    Başlık, giriş, bölümler (maddeler, tablo), sonuç (ve kaynaklar).

  7. Belgeni değerlendirirken hangi beş ölçüte bakarsın?

    Başlık (ortada, büyük, belirgin mi?), metin (okunaklı, uygun boyutta, iki yana yaslı mı?), görsel (konuyla ilgili ve düzgün yerleşmiş mi?), yazım (hatalar düzeltildi mi?), kayıt (anlamlı adla, doğru biçimde mi?).

Video

Haftanın videosu

Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.

Bağlantı yalnız bu tarayıcıda saklanır, sunucuya gönderilmez. Video, siz Oynat'a basana kadar yüklenmez (youtube-nocookie.com). Okul ağı YouTube'u engelliyorsa video açılmaz; EBA bağlantıları aşağıdadır.

Yalnız öğretmen

Ders hazırlığı ve materyaller

Dersten önce

  • Kelime işlemci görev kartlarını ve örnek senaryoları EBA'dan açın.

Önerilen ders akışı

  1. 5 dk Dikkat çekme
  2. 10 dk Adım adım belge + sayfa düzeni
  3. 10 dk Kısayol tuşları (tahmin + eşleştirme)
  4. 30 dk Etkinlik 1: İstiklal Marşımız
  5. 20 dk Etkinlik 2: Dijital Karbon Ayak İzimi Raporluyorum
  6. 5 dk Belgemi değerlendiriyorum + pekiştirme

EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)

Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.

Ders materyalleri

Ölçme ve değerlendirme formları

Ölçme ve değerlendirme

Belgeler dereceli puanlama anahtarıyla; süreç kontrol listesiyle değerlendirilir.

Kendi içeriklerim

Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.

Yükleniyor…

Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).

Sınıf ortamı

İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.

Maarif Modeli: 2. tema künyesi

Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 12 ders saati.

Alan becerileri
BTYAB4. Dijital Ürün Geliştirme (BTYAB4.1. Tasarım Araç, Teknoloji ve Yöntemlerinden Yararlanma, BTYAB4.2. Tasarım Kurgusu Oluşturma, BTYAB4.3. Ürün Geliştirme)
Eğilimler
E1.1. MerakE1.2. BağımsızlıkE1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.1. EmpatiE2.2. SorumlulukE2.3. GirişkenlikE2.5. OyunseverlikE3.1. MuhakemeE3.2. OdaklanmaE3.3. YaratıcılıkE3.4. Gerçeği AramaE3.5. Açık FikirlilikE3.6. AnalitiklikE3.10. Eleştirel Bakma
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB2.3. Sosyal FarkındalıkSDB3.1. UyumSDB3.2. EsneklikSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler
D6. DürüstlükD16. SorumlulukD17. TasarrufD19. Vatanseverlik
Okuryazarlık becerileri
OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB2. Dijital Okuryazarlık
Disiplinler arası ilişkiler
Görsel SanatlarSosyal BilgilerTürkçe
Beceriler arası ilişkiler
KB2.7. KarşılaştırmaKB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin EtmeKB2.13. YapılandırmaKB2.14. YorumlamaKB3.3. Eleştirel Düşünme

Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)

  • Okuldaki ya da çevredeki bir sorun için dijital broşür veya farkındalık afişi tasarlama.
  • Bir haber ya da sosyal konu üzerine kelime işlemciyle dergi/gazete sayfası hazırlama.
  • Aynı sunumu iki farklı sunum programında hazırlayıp farklarını karşılaştırma.
  • Bilişimle ilgili 10 kavramı tanım, örnek ve görselle anlatan dijital mini sözlük hazırlama.

Destekleme (zorlananlar için)

  • Hazır bir görsel üzerinde yalnız kırpma, parlaklık ve metin ekleme yapma.
  • Yarım bırakılmış bir metni tamamlayıp biçimlendirme ve kaydetme.
  • 2–3 slaytlık hazır şablona metin ve görsel ekleme.
  • Üç programın arayüzünü karşılaştıran bir poster üzerinde birlikte çalışma.