İçeriğe geç
Ders MerkeziDP Pano
6. Sınıf · 1. Hafta 14–18 Eylül 2026 1. Tema · Bilişim Teknolojilerinin Hayatımızdaki Yeri

Yenilikçi Bilişim Teknolojileri

Artırılmış ve sanal gerçeklik, giyilebilir teknolojiler, nesnelerin interneti, bulut ve yapay zekâ gibi yenilikçi teknolojileri tanıyor, günlük hayatı nasıl kolaylaştırdıklarını tartışıyor ve kullanım alanlarına göre grupluyoruz.

  • Yenilikçi Bilişim Teknolojileri
Öğrenme çıktıları

BTY.6.1.1 Yenilikçi bilişim teknolojilerini sınıflandırabilme

  • a) Yenilikçi bilişim teknolojilerine ilişkin kavramları belirler.
  • b) Yenilikçi teknolojileri, bilişim teknolojilerinin günlük hayatı kolaylaştırmadaki rolüyle ilişkilendirir.
  • c) Yenilikçi bilişim teknolojilerini kullanım alanlarına göre gruplandırır.
Gaziler Günü
Dikkat Çekme

Düşünelim, konuşalım

  1. 1
    Telefon kamerasını bir boyama sayfasına tutunca çizim canlansa, bu hangi teknoloji olurdu?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Sanal gerçeklik", "hologram", "yapay zekâ", "animasyon"; bazıları "artırılmış gerçeklik" der.

    Varılacak nokta: Gerçek görüntünün üzerine dijital nesne ekleyen teknoloji artırılmış gerçekliktir (AR).

    Cevap gelmezse: "Kamerada boyama sayfasını görmeye devam ediyor muyuz?" diye sorun. Gerekirse: "Evet; gerçek sayfa duruyor, üstüne dijital bir çizim ekleniyor. Gerçeğe katman ekleyen bu teknolojiye artırılmış gerçeklik denir."

  2. 2
    Bir gözlük takıp kendinizi uzayda gibi hissedebilir misiniz? Bu, gerçek dünyanın üstüne bir şey eklemek mi, yoksa onu tamamen değiştirmek mi?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Evet, VR gözlüğüyle"; "tamamen değiştirmek" ya da kararsız cevaplar.

    Varılacak nokta: VR gözlüğü gerçek dünyayı tamamen kapatıp kullanıcıyı sanal bir ortama taşır; AR ise gerçeğin üstüne ekler.

    Cevap gelmezse: "Gözlüğü takınca sınıfı hâlâ görüyor musunuz?" diye sorun. Gerekirse: "Görmüyoruz; gerçek dünya tamamen kapanıyor. Buna sanal gerçeklik (VR) denir. Boyama sayfasındaki örnek ise gerçeğe ekleme yapıyordu (AR)."

  3. 3
    Kolunuzdaki saat nabzınızı ölçüyorsa, o saat bir bilgisayar mıdır?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Hayır, saat", "Evet, akıllı saat", "küçük bir bilgisayar".

    Varılacak nokta: Akıllı saat veri toplayan, işleyen ve paylaşan küçük bir bilgisayardır; giyilebilir teknoloji grubundadır.

    Cevap gelmezse: "Bilgisayar ne yapar? Veri alır, işler, sonuç gösterir. Saat bunları yapıyor mu?" diye sorun. Gerekirse: "Nabzı ölçer (girdi), hesaplar (işlem), ekranda gösterir (çıktı). Yani üzerimizde taşıdığımız küçük bir bilgisayardır; buna giyilebilir teknoloji denir."

  4. 4
    Evdeki buzdolabı internete bağlansaydı sizin için neler yapabilirdi?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Süt bitince haber verir", "alışveriş listesi yapar", "son kullanma tarihini hatırlatır", "kapısı açık kalırsa uyarır".

    Varılacak nokta: İnternete bağlanıp veri paylaşan günlük eşyalara nesnelerin interneti denir.

    Cevap gelmezse: "Telefonunuza 'Süt bitti' diye mesaj gelse bunu kim göndermiş olur?" diye sorun. Gerekirse: "Buzdolabı. İnternete bağlanıp veri paylaşan eşyalara nesnelerin interneti diyoruz: akıllı priz, termostat, güvenlik kamerası da böyledir."

Konu

Gerçeklikten sanallığa

Kaydırıcıyı sağa çekerek gerçek ortamdan tamamen sanal ortama doğru ilerleyin.

Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.

Konu

Artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik

Artırılmış gerçeklik (AR)

  • Gerçek dünya görünmeye devam eder
  • Üzerine dijital nesneler eklenir
  • Telefon ya da tablet kamerası yeter
  • Örnek: sınıfa sanal gezegen yerleştirmek

Sanal gerçeklik (VR)

  • Gerçek dünya tamamen kapanır
  • Kullanıcı dijital bir ortamın içine girer
  • Özel gözlük gerekir
  • Örnek: sanal müze gezisi
EBA materyali Artırılmış Gerçeklik Dedektifleri EBA'da aç
Konu

Yenilikçi teknolojiler

EBA materyali Yenilikçi Teknolojiler Sunusu EBA'da aç
Konu

Hangi alanda kullanılıyor?

Sağlık
  • Nabız ölçen akıllı saat
  • Ameliyat eğitiminde VR
Eğitim
  • AR ile gezegenleri incelemek
  • Sanal müze gezisi
Sanayi
  • Fabrikada robot kol
  • 3B yazıcıyla yedek parça
Ev ve günlük yaşam
  • Akıllı termostat
  • Sesle çalışan akıllı priz
Etkinlik 1

Dijital Çağ Kâşifleri

30 dk Grup etkinliği

Gruplar bir yenilikçi teknolojiyi araştırıp Frayer modeliyle tanımlar ve münazara ile avantaj-dezavantajlarını tartışır.

  1. Her grup bir teknoloji seçer (5 dk fikir üretme).
  2. Frayer modelini doldurun: tanım, özellikler, örnek, örnek olmayan.
  3. İki grup aynı teknolojiyi farklı yönleriyle (fayda / risk) savunur.
  4. Son soru: Bu teknoloji çevreye faydalı mı, zararlı mı? Nasıl daha çevreci olabilir?
Pekiştirme

Kendimizi sınayalım

  1. Gerçek dünyanın üzerine dijital nesneler ekleyen teknoloji hangisidir?

    • Sanal gerçeklik
    • Artırılmış gerçeklik
    • 3B yazıcı
    • Bulut bilişim

  2. Akıllı saat hangi yenilikçi teknoloji grubundandır?

    • Giyilebilir teknoloji
    • Robotik
    • 3B yazıcı
    • Fiber optik

  3. Dosyaları internetteki sunucularda saklamak hangisidir?

    • Bulut bilişim
    • Sanal gerçeklik
    • Ergonomi
    • Sıkıştırma
Özet

Bugün neler öğrendik?

  • AR gerçeğe katman ekler, VR kullanıcıyı sanal ortama taşır.
  • Yenilikçi teknolojiler: yapay zekâ, bulut, giyilebilir, nesnelerin interneti, 3B yazıcı, robotik.
  • Teknolojileri sağlık, eğitim, sanayi, günlük yaşam alanlarına göre gruplayabiliriz.
  • artırılmış gerçeklik
  • sanal gerçeklik
  • bulut bilişim
  • giyilebilir teknoloji
  • nesnelerin interneti

Gelecek derse hazırlık

Evdeki en eski teknolojik cihazı (radyo, eski telefon…) bulun ya da fotoğrafına bakın. Bugünkü hâliyle karşılaştırın.

Ders notu

Defterime yazıyorum

Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!

6. Sınıf Bilişim · 1. Hafta: Yenilikçi Bilişim TeknolojileriTarih: ....../....../20....

1. Yenilikçi bilişim teknolojileri

Yenilikçi bilişim teknolojileri, son yıllarda gelişen ve günlük hayatımızı kolaylaştıran yeni teknolojilerdir. Bilgiye ulaşmayı, iletişimi, sağlığımızı takip etmeyi ve öğrenmeyi hızlandırırlar.

TeknolojiNe yapar?Örnek
Yapay zekâVeriden öğrenip tahmin ve karar üretirÇeviri, öneri, görüntü tanıma
Bulut bilişimDosya ve programlar internetteki sunucularda çalışır; her yerden erişilirÇevrim içi belge, fotoğraf yedeği
Giyilebilir teknolojiÜzerimizde taşıdığımız akıllı cihazlar ölçüm yaparAkıllı saat, bileklik (adım, nabız, uyku)
Nesnelerin internetiİnternete bağlı eşyalar birbirleriyle veri paylaşırAkıllı priz, termostat, güvenlik kamerası
3B yazıcıDijital modeli katman katman eriterek gerçek nesne üretirYedek parça, protez, maket
RobotikAlgılayıp hareket eden makinelerRobot süpürge, fabrikadaki robot kol

2. Artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik

Artırılmış gerçeklik (AR)Sanal gerçeklik (VR)
Gerçek dünya görünmeye devam ederGerçek dünya tamamen kapanır
Gerçek görüntünün üzerine dijital nesneler eklenirKullanıcı tamamen dijital bir ortamın içine girer
Telefon ya da tablet kamerası yeterÖzel gözlük (başlık) gerekir
Örnek: sınıfa sanal bir gezegen yerleştirmek, boyama sayfasının canlanmasıÖrnek: sanal müze gezisi, ameliyat eğitimi

Dikkat: Kısaca: AR gerçeğe katman ekler, VR kullanıcıyı gerçekten koparıp sanal ortama taşır.

3. Günlük hayatı nasıl kolaylaştırıyorlar?

  • Zaman kazandırırlar: robot süpürge temizlik yapar, akıllı termostat evi kendiliğinden ısıtır.
  • Her yerden erişim sağlarlar: bulutta saklanan ödeve okulda da evde de ulaşırız.
  • Sağlığı takip ederler: akıllı saat nabzı ve uykuyu ölçer, uyarı verir.
  • Öğrenmeyi zenginleştirirler: AR ile gezegenleri, VR ile müzeleri sınıftan gezebiliriz.
  • Tehlikeli işleri üstlenirler: robotlar ağır ve tehlikeli işlerde insanın yerini alır.

4. Kullanım alanlarına göre gruplama

AlanÖrnekler
SağlıkNabız ölçen akıllı saat, VR ile ameliyat eğitimi
EğitimAR ile gezegenleri incelemek, sanal müze gezisi
SanayiFabrikada robot kol, 3B yazıcıyla yedek parça
Ev ve günlük yaşamAkıllı termostat, sesle çalışan akıllı priz

Örnek: Frayer modeliyle bir teknolojiyi tanımlarız: tanım, özellikler, örnek ve örnek olmayan. Akıllı saat giyilebilir teknolojiye örnektir; kol saati (kurmalı) örnek değildir çünkü veri toplamaz ve internete bağlanmaz.

5. Kavramlar

Artırılmış gerçeklik
Gerçek görüntünün üzerine dijital katman ekleyen teknoloji.
Sanal gerçeklik
Kullanıcıyı tamamen dijital bir ortama taşıyan teknoloji.
Bulut bilişim
Dosya ve programların internetteki sunucularda saklanıp çalıştırılması.
Giyilebilir teknoloji
Vücutta taşınan, ölçüm yapan akıllı cihazlar.
Nesnelerin interneti
İnternete bağlanıp veri paylaşan günlük eşyalar.

Dikkat: Her teknolojinin faydası kadar riski de vardır: pil ve elektronik atık, kişisel verilerin toplanması, fazla ekran süresi. Bir teknolojiyi değerlendirirken ikisini birlikte düşünürüz.

Unutma!
  • AR gerçeğe katman ekler, VR kullanıcıyı sanal ortama taşır.
  • Yenilikçi teknolojiler: yapay zekâ, bulut, giyilebilir, nesnelerin interneti, 3B yazıcı, robotik.
  • Teknolojileri sağlık, eğitim, sanayi, günlük yaşam alanlarına göre gruplarız.
Kendimi deniyorum
  1. Artırılmış gerçeklik ile sanal gerçekliği üç yönden karşılaştır.
  2. Bulut bilişimin bir faydasını ve bir riskini yaz.
  3. Nesnelerin internetine evden iki örnek ver.
  4. Akıllı saat hangi teknoloji grubundadır? Neden?
  5. Sağlık, eğitim, sanayi ve günlük yaşam alanlarına birer yenilikçi teknoloji örneği yaz.
  6. 3B yazıcı nasıl çalışır?
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)

6. Sınıf Bilişim · 1. Hafta: Yenilikçi Bilişim Teknolojileri — Kendimi deniyorum cevap anahtarı

  1. Artırılmış gerçeklik ile sanal gerçekliği üç yönden karşılaştır.

    Gerçek dünya: AR'de görünmeye devam eder, VR'de tamamen kapanır. Dijital içerik: AR gerçek görüntünün üzerine nesne ekler, VR kullanıcıyı tamamen dijital bir ortama taşır. Cihaz: AR için telefon ya da tablet kamerası yeter, VR için özel gözlük (başlık) gerekir.

  2. Bulut bilişimin bir faydasını ve bir riskini yaz.

    Fayda: dosyalarımıza her yerden ulaşırız (fotoğraflarımız yedeklenir). Risk: kişisel verilerimiz internetteki sunucularda durur; şifre çalınırsa başkası erişebilir (internet yoksa erişemeyiz).

  3. Nesnelerin internetine evden iki örnek ver.

    Akıllı priz, akıllı termostat (güvenlik kamerası, internete bağlı buzdolabı da olur).

  4. Akıllı saat hangi teknoloji grubundadır? Neden?

    Giyilebilir teknoloji grubundadır. Çünkü üzerimizde taşıdığımız, nabız, adım ve uyku gibi ölçümler yapan akıllı bir cihazdır.

  5. Sağlık, eğitim, sanayi ve günlük yaşam alanlarına birer yenilikçi teknoloji örneği yaz.

    Sağlık: nabız ölçen akıllı saat. Eğitim: AR ile gezegenleri incelemek. Sanayi: fabrikadaki robot kol. Günlük yaşam: akıllı termostat.

  6. 3B yazıcı nasıl çalışır?

    Dijital bir modeli katman katman eriterek üst üste ekler ve gerçek bir nesne üretir.

Video

Haftanın videosu

Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.

Bağlantı yalnız bu tarayıcıda saklanır, sunucuya gönderilmez. Video, siz Oynat'a basana kadar yüklenmez (youtube-nocookie.com). Okul ağı YouTube'u engelliyorsa video açılmaz; EBA bağlantıları aşağıdadır.

Yalnız öğretmen

Ders hazırlığı ve materyaller

Dersten önce

  • AR içeriklerini görüntülemek için telefon/tablet ve boyama sayfalarını hazırlayın.
  • "Yenilikçi Teknolojiler Sunusu"nu EBA'dan açın.

Önerilen ders akışı

  1. 5 dk Dikkat çekme
  2. 15 dk AR/VR simülasyonu ve karşılaştırma
  3. 15 dk Yenilikçi teknoloji kartları
  4. 30 dk Dijital Çağ Kâşifleri
  5. 10 dk Alanlara göre gruplama
  6. 5 dk Pekiştirme

EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)

Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.

Ders materyalleri

Ölçme ve değerlendirme formları

Ölçme ve değerlendirme

Frayer modelleri nitelik, uygunluk ve kapsam ölçütleriyle; Dijital Çağ Kâşifleri ara değerlendirme formları (EBA).

Kendi içeriklerim

Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.

Yükleniyor…

Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).

Sınıf ortamı

İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.

Maarif Modeli: 1. tema künyesi

Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 4 ders saati.

Alan becerileri
BTYAB1. Bilişim Teknolojileri Kullanma (BTYAB1.1. Bilişim Teknolojilerini Sınıflandırma)
Kavramsal beceriler
KB2.10. Çıkarım Yapma
Eğilimler
E1.1. MerakE3.3. YaratıcılıkE3.8. Soru Sorma
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB3.1. UyumSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler
D3. ÇalışkanlıkD20. Yardımseverlik
Okuryazarlık becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
Beceriler arası ilişkiler
KB2.18. Tartışma

Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)

  • Sınıfta bir "teknoloji fuarı" düzenleyip yenilikçi teknolojileri kategorilere göre tanıtma.
  • İlk programcı olarak bilinen Ada Lovelace'ın ya da bir teknoloji öncüsünün yaşamını araştırma.
  • Yenilikçi teknolojilerin gelecekte toplumu nasıl değiştireceğine dair kısa bir skeç yazma.

Destekleme (zorlananlar için)

  • Bilişim teknolojilerinin gelişimini zaman çizelgesi görselleriyle izleme.
  • Sanal bir teknoloji müzesi gezisi yapma.
  • Kavram kartlarıyla eşleştirme oyunu oynama.