İçeriğe geç
Ders MerkeziDP Pano
6. Sınıf · 2. Hafta 21–25 Eylül 2026 1. Tema · Bilişim Teknolojilerinin Hayatımızdaki Yeri

Bilişim Teknolojilerinin Geleceği

Bilişim teknolojilerinin geçmişten bugüne gelişiminden yola çıkarak örüntüler buluyor, geleceğe dair varsayımlar kuruyor ve bu gelişmelerin topluma etkilerini değerlendiriyoruz.

  • Bilişim Teknolojilerinin Geleceği
Öğrenme çıktıları

BTY.6.1.2 Bilişim teknolojilerinin gelecekteki durumlarına yönelik çıkarım yapabilme

  • a) Bilişim teknolojilerinin günümüze kadar olan gelişiminden yola çıkarak varsayımlarda bulunur.
  • b) Bilişim teknolojilerinin gelecekteki olası durumlarına yönelik örüntüleri listeler.
  • c) Bilişim teknolojilerinin gelecekteki olası durumlarına yönelik karşılaştırmalar yapar.
  • ç) Bilişim teknolojilerinin olası gelişimlerinin toplum üzerindeki etkilerine ilişkin önermeler sunar.
  • d) Bilişim teknolojilerinin olası gelişimlerinin toplum üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Dikkat Çekme

Düşünelim, konuşalım

  1. 1
    Sizce 20 yıl sonra cep telefonları nasıl görünecek?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Daha ince", "katlanabilir", "gözlük gibi", "saatin içinde", "hologram ekranlı", "hiç olmayacak".

    Varılacak nokta: Geçmişteki örüntülere (küçülme, hızlanma) bakarak gerekçeli bir tahmin yaparız; buna varsayım denir.

    Cevap gelmezse: "Dedelerinizin telefonu nasıldı? Bugünkü nasıl?" diye sorun. Gerekirse: "Masadaki kablolu telefondan avuç içine geldik; telefonlar hep küçüldü. Bu küçülme sürerse ekranlar gözlüklere taşınabilir. Gerekçeli bu tahmine varsayım denir."

  2. 2
    Evinizde bir robot olsa hangi işleri yapmasını isterdiniz?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Bulaşık", "oda toplama", "ödev", "yemek yapma", "çamaşır katlama".

    Varılacak nokta: Robotlar sıkıcı ve tehlikeli işleri üstlenebilir; her yeni teknolojinin olumlu ve olumsuz toplumsal etkileri vardır.

    Cevap gelmezse: "Robot süpürge bugün hangi işi yapıyor?" diye sorun. Gerekirse: "Yeri süpürüyor. Gelecekte daha çok ev işini robotlar yapabilir; bu bize zaman kazandırır ama bazı meslekleri de değiştirir."

  3. 3
    Teknoloji sayesinde hangi meslekler ortadan kalkabilir, hangi yeni meslekler doğabilir?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: Kalkabilir: kasiyer, santral memuru, fabrika işçisi, gişe görevlisi. Doğabilir: drone pilotu, robot tamircisi, yazılımcı, yapay zekâ uzmanı.

    Varılacak nokta: Teknoloji bazı meslekleri azaltırken robot bakım uzmanı, veri analisti, yapay zekâ eğitmeni gibi yenilerini doğurur.

    Cevap gelmezse: "Otoyollarda gişe görevlisi hâlâ var mı? Neden?" diye sorun. Gerekirse: "Yerini otomatik geçiş sistemi aldı. Ama bu sistemleri kuran ve onaran yeni meslekler doğdu: veri analisti, robot bakım uzmanı gibi."

  4. 4
    Hem işimizi kolaylaştıran hem de çevreyi koruyan bir teknoloji hayal edin.
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: Güneşle şarj olan telefon, çöpü kendisi ayıran kutu, ışığı kendiliğinden kapatan sistem, elektrikli otobüs.

    Varılacak nokta: Teknoloji tasarlarken faydası kadar çevreye etkisini de düşünürüz; teknolojiyi toplum ve doğa için dengeli kullanmak hedeftir.

    Cevap gelmezse: "Okulumuzda boşa giden bir şey var mı: ışık, su, kâğıt?" diye sorun. Gerekirse: "Örneğin sınıf boşalınca ışıkları kendiliğinden kapatan bir sensör hem işimizi kolaylaştırır hem enerji tasarrufu sağlar."

Konu

Bilgisayarın yolculuğu

  1. 1936 Turing'in fikriAlan Turing, her türlü hesabı adım adım yapabilecek bir makinenin kâğıt üstündeki modelini tanımladı.
  2. 1946 Oda büyüklüğünde bilgisayarlarİlk elektronik bilgisayarlar tonlarca ağırlıktaydı ve binlerce lamba kullanıyordu.
  3. 1971 MikroişlemciBir bilgisayarın beyni tek bir küçük çipe sığdı.
  4. 1981 Kişisel bilgisayarBilgisayarlar evlere ve okullara girmeye başladı.
  5. 1991 WebBağlantılarla birbirine bağlı web sayfaları herkesin kullanımına açıldı.
  6. 2007 Akıllı telefonDokunmatik ekranlı bilgisayarlar cebimize girdi.
  7. Bugün Yapay zekâ ve bulutKonuşan, çizen, çeviren uygulamalar; her yerden erişilen veriler.
EBA materyali Alan Turing'in Hayatı Sunusu EBA'da aç
Konu

Gelişimdeki örüntüler

Zaman çizelgesine bakınca hangi eğilimleri görüyoruz? Bu örüntüler geleceği tahmin etmemize yardım eder.

Küçülme

Oda büyüklüğünden avuç içine. Sonraki adım: giyilebilir, belki gözlük ve lens.

Hızlanma

Her kuşak daha hızlı işlem yapıyor.

Kablosuzlaşma

Kablolar azalıyor, her şey birbirine bağlanıyor.

Kişiselleşme

Uygulamalar bize özel öneriler sunuyor.

Ucuzlama ve yaygınlaşma

Bir zamanlar yalnız devletlerin sahip olduğu teknoloji herkesin cebinde.

Akıllılaşma

Eşyalar algılayıp karar verebiliyor.

EBA materyali Zaman Çizelgesi EBA'da aç
Konu

İstasyon senaryoları

Gruplar her senaryoyu bir istasyonda tartışır, süre dolunca saat yönünde bir sonraki istasyona geçer.

Senaryo 1: Okulda dersler sanal gerçeklikle işleniyor.Cevabı göster

Olumlu: gezegenleri gezmek, deneyleri güvenle yapmak. Olumsuz: pahalı cihazlar, baş dönmesi, yüz yüze etkileşimin azalması. Sizin öneriniz?

Senaryo 2: Birçok işi robotlar ve yapay zekâ yapıyor.Cevabı göster

Olumlu: tehlikeli işlerden kurtulmak, verimlilik. Olumsuz: bazı mesleklerin azalması. Yeni meslekler: robot bakım uzmanı, veri analisti… Hangi becerilere ihtiyacımız olacak?

Senaryo 3: Arkadaşlıklar çoğunlukla sosyal medyada sürüyor.Cevabı göster

Olumlu: uzaktakilerle iletişim. Olumsuz: yalnızlık, kıyaslanma, siber zorbalık. Dengeyi nasıl kurarız?

Senaryo 4: Tüm dersler uzaktan eğitimle yapılıyor.Cevabı göster

Olumlu: her yerden erişim. Olumsuz: internet ve cihaz eşitsizliği, arkadaşlardan uzaklaşma. Karma model mümkün mü?

EBA materyali Örnek Senaryolar EBA'da aç
Etkinlik 1

Dünden Yarına Teknolojik Bir Hikâye

25 dk Grup etkinliği

Gruplar bir teknolojinin dününü, bugününü ve 20 yıl sonrasını anlatan kısa bir hikâye yazar.

  1. Bir teknoloji seçin (telefon, okul, araba, kitap…).
  2. Üç sahne yazın: geçmiş, bugün, gelecek.
  3. Gelecek sahnesinin hangi örüntüye dayandığını belirtin.
  4. Hikâyeyi sınıfa okuyun; akranlar değerlendirir.
Etkinlik 2

Yarının Dünyasına Yolculuk

25 dk Grup projesi

Gruplar çevreyi koruyan ya da yaşlıların hayatını kolaylaştıran bir teknoloji tasarlar.

  1. Bir ihtiyaç belirleyin.
  2. Teknolojinizi çizin ve adlandırın.
  3. Topluma olası iki olumlu, bir olumsuz etkisini yazın.
  4. "Bu aracı tasarlarken hangi ihtiyacı düşündünüz?" sorusunu yanıtlayarak sunun.
EBA

Bu haftanın diğer EBA materyalleri

Karekodu telefonla okutun ya da karta dokunun. EBA materyalleri EBA girişi ister ve yeni sekmede açılır.

EBA materyali Örnek Ders Anlatımı EBA'da aç
EBA materyali Örnek Araştırma Yönergesi EBA'da aç
Pekiştirme

Kendimizi sınayalım

  1. Bilgisayarların gelişiminde hangisi bir örüntü değildir?

    • Küçülme
    • Hızlanma
    • Kablosuzlaşma
    • Giderek ağırlaşma

  2. Aşağıdakilerden hangisi geleceğe dair bir **varsayımdır**?

    • İlk akıllı telefon 2007'de yaygınlaştı
    • 20 yıl sonra ekranlar gözlüklere taşınabilir
    • Mikroişlemci 1971'de üretildi
    • Web 1991'de açıldı
Özet

Bugün neler öğrendik?

  • Geçmişteki gelişmelerden örüntüler çıkararak geleceğe dair varsayımlar kurarız.
  • Her gelişmenin toplum üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri olabilir; önerilerle dengeyi ararız.
  • örüntü
  • varsayım
  • gelecek
  • toplumsal etki
  • zaman çizelgesi

Gelecek derse hazırlık

Evde hangi durumlarda tablo kullanıyorsunuz? (Alışveriş listesi, ders programı, puan tablosu…) Bir örnek getirin.

Ders notu

Defterime yazıyorum

Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!

6. Sınıf Bilişim · 2. Hafta: Bilişim Teknolojilerinin GeleceğiTarih: ....../....../20....

1. Bilgisayarın yolculuğu

YılGelişme
1936Alan Turing, her türlü hesabı adım adım yapabilen bir makinenin kâğıt üstündeki modelini tanımladı.
1946İlk elektronik bilgisayarlar oda büyüklüğündeydi, tonlarca ağırlıktaydı.
1971Mikroişlemci: bilgisayarın beyni tek bir küçük çipe sığdı.
1981Kişisel bilgisayarlar evlere ve okullara girdi.
1991Web herkesin kullanımına açıldı.
2007Dokunmatik ekranlı akıllı telefonlar yaygınlaştı.
BugünYapay zekâ ve bulut: konuşan, çizen, çeviren uygulamalar.

Dikkat: Olayları tarih sırasıyla gösteren bu düzene zaman çizelgesi denir.

2. Gelişimdeki örüntüler

Bir olayda tekrar eden, düzenli bir eğilime örüntü denir. Zaman çizelgesine bakınca teknolojinin gelişiminde şu örüntüleri görürüz:

  • Küçülme: oda büyüklüğünden avuç içine; sonraki adım gözlük ve lens olabilir.
  • Hızlanma: her yeni kuşak daha hızlı işlem yapar.
  • Kablosuzlaşma: kablolar azalır, cihazlar birbirine bağlanır.
  • Kişiselleşme: uygulamalar bize özel öneriler sunar.
  • Ucuzlama ve yaygınlaşma: bir zamanlar yalnız devletlerin sahip olduğu teknoloji herkesin cebindedir.
  • Akıllılaşma: eşyalar algılayıp karar verebilir.

3. Varsayım ve gelecek

Geçmişteki örüntülerden yola çıkarak gelecek hakkında yaptığımız, henüz gerçekleşmemiş tahmine varsayım denir. Varsayım bir bilgi değildir; gerekçesi olan bir tahmindir.

Bilgi (gerçekleşmiş)Varsayım (tahmin)
Mikroişlemci 1971'de üretildi.20 yıl sonra ekranlar gözlüklere taşınabilir.
Akıllı telefon 2007'de yaygınlaştı.Gelecekte evlerde ev işlerini yapan robotlar olabilir.

4. Toplumsal etki

Teknolojideki her gelişmenin toplum üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri olur. Buna toplumsal etki denir. Etkileri değerlendirip dengeyi sağlayacak önerilerde bulunuruz.

SenaryoOlumluOlumsuzÖneri
Dersler VR ile işleniyorGezegenleri gezmek, güvenli deneyPahalı cihaz, baş dönmesiKısa ve seçilmiş etkinlikler
İşleri robotlar yapıyorTehlikeli işlerden kurtulmakBazı meslekler azalırYeni becerileri öğrenmek
Arkadaşlık sosyal medyadaUzaktakilerle iletişimYalnızlık, siber zorbalıkYüz yüze zamanı korumak
Tüm dersler uzaktanHer yerden erişimCihaz ve internet eşitsizliğiKarma model

Dikkat: Teknoloji bazı meslekleri azaltırken yenilerini doğurur: robot bakım uzmanı, veri analisti, yapay zekâ eğitmeni.

5. Kavramlar

Zaman çizelgesi
Olayları tarih sırasıyla gösteren düzen.
Örüntü
Tekrar eden, düzenli eğilim.
Varsayım
Gerekçeye dayanan, henüz gerçekleşmemiş tahmin.
Toplumsal etki
Bir gelişmenin toplumda yarattığı olumlu ya da olumsuz sonuç.
Unutma!
  • Geçmişteki gelişmelerden örüntüler çıkarır, geleceğe dair varsayımlar kurarız.
  • Örüntüler: küçülme, hızlanma, kablosuzlaşma, kişiselleşme, ucuzlama, akıllılaşma.
  • Her gelişmenin olumlu ve olumsuz toplumsal etkileri vardır.
Kendimi deniyorum
  1. Bilgisayarın gelişimini dört önemli tarihle zaman çizelgesinde göster.
  2. Örüntü nedir? Teknolojinin gelişiminden üç örüntü yaz.
  3. Varsayım ile bilgi arasındaki farkı örnekle açıkla.
  4. "Küçülme" örüntüsüne göre 20 yıl sonrası için bir varsayım yaz.
  5. Robotların birçok işi yapmasının toplumsal etkilerini (olumlu/olumsuz) yaz ve bir öneri sun.
  6. Teknoloji sayesinde doğabilecek iki yeni meslek yaz.
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)

6. Sınıf Bilişim · 2. Hafta: Bilişim Teknolojilerinin Geleceği — Kendimi deniyorum cevap anahtarı

  1. Bilgisayarın gelişimini dört önemli tarihle zaman çizelgesinde göster.

    Örnek: 1946: oda büyüklüğünde ilk elektronik bilgisayarlar. 1971: mikroişlemci. 1991: Web herkese açıldı. 2007: dokunmatik akıllı telefonlar yaygınlaştı. (1936 Turing, 1981 kişisel bilgisayar da olur.)

  2. Örüntü nedir? Teknolojinin gelişiminden üç örüntü yaz.

    Örüntü, bir olayda tekrar eden, düzenli bir eğilimdir. Örnekler: küçülme, hızlanma, kablosuzlaşma (kişiselleşme, ucuzlama, akıllılaşma da olur).

  3. Varsayım ile bilgi arasındaki farkı örnekle açıkla.

    Bilgi gerçekleşmiş ve doğrulanabilir olandır: "Mikroişlemci 1971'de üretildi." Varsayım henüz gerçekleşmemiş, gerekçeli bir tahmindir: "20 yıl sonra ekranlar gözlüklere taşınabilir."

  4. "Küçülme" örüntüsüne göre 20 yıl sonrası için bir varsayım yaz.

    Örnek: "Bilgisayarlar odadan avuç içine küçüldüğü için 20 yıl sonra ekranlar gözlüklere ve lenslere taşınabilir."

  5. Robotların birçok işi yapmasının toplumsal etkilerini (olumlu/olumsuz) yaz ve bir öneri sun.

    Olumlu: insanlar tehlikeli ve ağır işlerden kurtulur. Olumsuz: bazı meslekler azalır. Öneri: insanlar yeni becerileri öğrenmeli, yeni mesleklere hazırlanmalıdır.

  6. Teknoloji sayesinde doğabilecek iki yeni meslek yaz.

    Örnek: robot bakım uzmanı, veri analisti (yapay zekâ eğitmeni, drone pilotu da olur).

Video

Haftanın videosu

Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.

Bağlantı yalnız bu tarayıcıda saklanır, sunucuya gönderilmez. Video, siz Oynat'a basana kadar yüklenmez (youtube-nocookie.com). Okul ağı YouTube'u engelliyorsa video açılmaz; EBA bağlantıları aşağıdadır.

Yalnız öğretmen

Ders hazırlığı ve materyaller

Dersten önce

  • Sınıfa eski bir teknoloji ürünü getirin.
  • "Alan Turing'in Hayatı" sunusunu, zaman çizelgesini ve örnek senaryoları EBA'dan açın.

Önerilen ders akışı

  1. 5 dk Eski cihazla dikkat çekme
  2. 10 dk Zaman çizelgesi ve örüntüler
  3. 25 dk Dünden Yarına Hikâye
  4. 20 dk İstasyon senaryoları
  5. 20 dk Yarının Dünyasına Yolculuk (başlangıç)

EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)

Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.

Ders materyalleri

Ölçme ve değerlendirme formları

Ölçme ve değerlendirme

Proje değerlendirme formları ve tema sonu ölçme-değerlendirme (EBA).

Kendi içeriklerim

Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.

Yükleniyor…

Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).

Sınıf ortamı

İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.

Maarif Modeli: 1. tema künyesi

Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 4 ders saati.

Alan becerileri
BTYAB1. Bilişim Teknolojileri Kullanma (BTYAB1.1. Bilişim Teknolojilerini Sınıflandırma)
Kavramsal beceriler
KB2.10. Çıkarım Yapma
Eğilimler
E1.1. MerakE3.3. YaratıcılıkE3.8. Soru Sorma
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB3.1. UyumSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler
D3. ÇalışkanlıkD20. Yardımseverlik
Okuryazarlık becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
Beceriler arası ilişkiler
KB2.18. Tartışma

Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)

  • Sınıfta bir "teknoloji fuarı" düzenleyip yenilikçi teknolojileri kategorilere göre tanıtma.
  • İlk programcı olarak bilinen Ada Lovelace'ın ya da bir teknoloji öncüsünün yaşamını araştırma.
  • Yenilikçi teknolojilerin gelecekte toplumu nasıl değiştireceğine dair kısa bir skeç yazma.

Destekleme (zorlananlar için)

  • Bilişim teknolojilerinin gelişimini zaman çizelgesi görselleriyle izleme.
  • Sanal bir teknoloji müzesi gezisi yapma.
  • Kavram kartlarıyla eşleştirme oyunu oynama.