İçeriğe geç
Ders MerkeziDP Pano
6. Sınıf · 3. Hafta 28 Eylül – 2 Ekim 2026 2. Tema · Dijital Ürün Tasarımı ve Geliştirme

Tablolama Programlarına Giriş

Tablolama programlarının hücre, satır, sütun, formül gibi temel özelliklerini tanıyor, uygun programı seçiyor ve arayüzünü kullanarak ilk tablomuzu oluşturuyoruz.

  • Tablolama Programlarına Giriş
Öğrenme çıktıları

BTY.6.2.1 Tablolama programlarından yararlanabilme

  • a) Tablolama programlarının temel özelliklerini tanır.
  • b) Uygun tablolama programını belirler.
  • c) Belirlenen tablolama programının arayüz özelliklerini kullanır.
  • ç) Kullanılan tablolama programını kullanım alanları/verimliliği açısından değerlendirir.
Hayvanları Koruma Günü
Dikkat Çekme

Düşünelim, konuşalım

  1. 1
    Hiç alışveriş listesi ya da puan tablosu hazırladınız mı? Daha düzenli nasıl olurdu?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Evet, kâğıda yazdım", "telefonun not uygulamasında"; düzen için "sütunlara ayırırım", "fiyatları yanına yazarım".

    Varılacak nokta: Verileri satır ve sütunlarda düzenlemek okumayı ve hesaplamayı kolaylaştırır; tablolama programları bunun için vardır.

    Cevap gelmezse: Tahtaya karışık yazılmış bir alışveriş listesi yazın, sonra yanına "Ürün | Adet | Fiyat" başlıklı bir tablo çizin. Gerekirse: "Hangisinde toplamı daha kolay bulursunuz? Tabloda. Bugün bunu yapan programları tanıyacağız."

  2. 2
    Öğretmen olsaydınız 30 öğrencinin ortalamasını nasıl hesaplardınız?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Hepsini toplar 30'a bölerim", "hesap makinesiyle", "çok uzun sürer".

    Varılacak nokta: Tablolama programında =ORTALAMA(…) işleviyle ortalama tek adımda bulunur ve bir not değişince sonuç kendiliğinden güncellenir.

    Cevap gelmezse: "Bir öğrencinin notunu düzeltirseniz bütün hesabı baştan mı yaparsınız?" diye sorun. Gerekirse: "Kâğıtta evet. Tablolama programında formül yazarız; bir not değişince ortalama kendiliğinden güncellenir."

  3. 3
    Hangi meslekler her gün tablo kullanır?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: Öğretmen, muhasebeci, bankacı, market sahibi, mühendis, doktor, sekreter.

    Varılacak nokta: Not ortalaması, stok listesi, bütçe gibi sayısal veriler tablolama programlarıyla tutulur.

    Cevap gelmezse: "Kantinci hangi üründen kaç tane kaldığını nasıl takip eder?" diye sorun. Gerekirse: "Bir stok tablosuyla. Öğretmenler notları, aileler bütçeyi, marketler stoğu tablolarla tutar."

Konu

Hangi program?

Kelime işlemci
  • Mektup yazmak
  • Rapor hazırlamak
Sunum programı
  • Proje tanıtmak
  • Görsellerle anlatım
Tablolama programı
  • Yüzlerce sayıyı toplamak
  • Not ortalaması hesaplamak
  • Veriden grafik çizmek
Konu

Tablolama programının temel kavramları

Sütun

Yukarıdan aşağı uzanan, harflerle adlandırılan dikey dizi: A, B, C…

Satır

Soldan sağa uzanan, sayılarla adlandırılan yatay dizi: 1, 2, 3…

Hücre

Satır ile sütunun kesiştiği kutu. Adresi: B3 (B sütunu, 3. satır).

Ad kutusu

Seçili hücrenin adresini gösterir.

Formül çubuğu

Hücrenin içeriğini ya da formülünü gösterir. Formüller = ile başlar.

Sayfa sekmesi

Bir dosyada birden çok çalışma sayfası olabilir.

EBA materyali Tablolama Programları Temel Özellikler Sunu EBA'da aç
EBA materyali Örnek Tablo 1 - Kütüphane Kitap Künye Tablosu EBA'da aç
EBA materyali Örnek Tablo 2 - Haftalık Ders Programı EBA'da aç
EBA materyali Tablo1 - Kitap Okuma Planı 6.Sınıf EBA'da aç
Konu

Mini tablolama programı

Bir hücreye dokunun: ad kutusu ve formül çubuğu değişiyor mu? Sayıları değiştirin; toplamlar kendiliğinden güncelleniyor mu?

Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.

Denemek için: F2 hücresine =D2+D3 yazın ve Enter'a basın.

EBA materyali Örnek Tablo 3 - Öğrenci Notları Hesaplama EBA'da aç
Konu

Tablolama programları ve dosya biçimleri

Program / biçimAçıklama
LibreOffice CalcOkul bilgisayarlarında (Pardus) ücretsiz tablolama programı; .ods biçiminde kaydeder.
Çevrim içi tablolamaTarayıcıda çalışır, birlikte düzenleme ve otomatik kayıt sağlar.
.ods / .xlsxTablolama dosyası biçimleri; formül ve biçimlendirmeyi saklar.
.csvVirgülle ayrılmış düz veri; neredeyse her program açabilir, formül saklamaz.
Yapay zekâ destekli özelliklerFormül tamamlama, başlık önerme, veriyi sınıflandırma gibi yardımlar.
Etkinlik 1

Kavram Eşleştirme ile Tablolama Bilgilerini Keşfet

15 dk Grup etkinliği

Gruplar kavram ve açıklama kartlarını eşleştirir.

Hücre
Satır ve sütunun kesiştiği kutu
B4
B sütunu 4. satırdaki hücrenin adresi
Formül
= ile başlayan hesaplama
Ad kutusu
Seçili hücrenin adresini gösterir
.ods
Tablolama dosyası biçimi
EBA materyali Görsel 1. Kavram, Çalışma Konusu ve Bilgi Kartları EBA'da aç
Etkinlik 2

Haftalık Enerji Kullanımı Tablosunu Oluşturuyorum

30 dk Bireysel / eşli

Öğrenciler evdeki cihazların haftalık kullanım sürelerini tabloya girip toplam ve ortalama hesaplar.

  1. A sütununa cihazları, B–H sütunlarına günleri yazın.
  2. Her cihazın haftalık toplamını =TOPLA() ile hesaplayın.
  3. Günlük ortalamayı =ORTALAMA() ile bulun.
  4. Başlığı kalın yapın, tabloya kenarlık ekleyin ve .ods olarak kaydedin.
EBA materyali Tablo 2. Haftalık Enerji Kullanımı Verisi EBA'da aç
Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla

Tahtadaki Mini tablolama programı simülasyonunda öğrenciler sırayla hücrelere veri ve formül yazar. Masada: kareli kâğıda tabloyu çizip toplam ve ortalamayı hesaplayın; sonucu tahtadaki formülle karşılaştırın.

EBA

Bu haftanın diğer EBA materyalleri

Karekodu telefonla okutun ya da karta dokunun. EBA materyalleri EBA girişi ister ve yeni sekmede açılır.

EBA materyali Tema Özeti EBA'da aç
Pekiştirme

Kendimizi sınayalım

  1. C sütununun 5. satırındaki hücrenin adresi hangisidir?

    • 5C
    • C5
    • C-5
    • 5:C

  2. Formüller hangi işaretle başlar?

    • #
    • =
    • @
    • %

  3. =TOPLA(B2:B5) formülü ne yapar?

    • B2 ile B5'i çarpar
    • B2'den B5'e kadar olan hücreleri toplar
    • B sütununu siler
    • B2'yi B5'e kopyalar
Özet

Bugün neler öğrendik?

  • Tablo; satır, sütun ve hücrelerden oluşur; hücre adresi sütun + satır (B3) şeklindedir.
  • Formüller = ile başlar; veriler değişince sonuç kendiliğinden güncellenir.
  • Dosya biçimleri: .ods, .xlsx, .csv.
  • hücre
  • satır
  • sütun
  • formül
  • ad kutusu
  • TOPLA
  • ORTALAMA

Gelecek derse hazırlık

Ailenizin bir hafta boyunca geri dönüşüme ayırdığı atıkları (kâğıt, plastik, cam) gözlemleyin ve not edin.

Ders notu

Defterime yazıyorum

Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!

6. Sınıf Bilişim · 3. Hafta: Tablolama Programlarına GirişTarih: ....../....../20....

1. Hangi program, hangi iş?

Tablolama programları, verileri satır ve sütunlardan oluşan tablolarda düzenleyen, hesaplama yapan ve grafik çizen programlardır. Öğretmenlerin not ortalaması, bir marketin stok listesi, bir ailenin bütçesi tablolama programlarıyla tutulabilir.

ProgramNe için?
Kelime işlemciMektup, rapor, ödev gibi yazılı belgeler
Sunum programıGörsellerle bir konuyu tanıtmak
Tablolama programıSayılarla hesap yapmak, veriyi düzenlemek, grafik çizmek

2. Temel kavramlar

KavramAnlamı
SütunYukarıdan aşağı uzanan, harflerle adlandırılan dikey dizi: A, B, C…
SatırSoldan sağa uzanan, sayılarla adlandırılan yatay dizi: 1, 2, 3…
HücreSatır ile sütunun kesiştiği kutu
Hücre adresiÖnce sütun harfi, sonra satır numarası: B3
Ad kutusuSeçili hücrenin adresini gösterir
Formül çubuğuHücrenin içeriğini ya da formülünü gösterir
Sayfa sekmesiBir dosyadaki çalışma sayfaları arasında geçiş sağlar

Örnek: C sütununun 5. satırındaki hücrenin adresi C5'tir (5C değil).

3. Formüller ve işlevler

Formüller her zaman = işaretiyle başlar. Formülde hücre adresi kullanıldığında, o hücredeki sayı değişince sonuç kendiliğinden güncellenir.

FormülAnlamı
=B2*C2B2 ile C2'yi çarpar (adet × birim fiyat)
=D2+D3D2 ile D3'ü toplar
=TOPLA(B2:B5)B2'den B5'e kadar olan hücreleri toplar
=ORTALAMA(B2:B5)B2–B5 arasındaki sayıların ortalamasını bulur

Dikkat: İki nokta üst üste (:) bir aralığı gösterir: B2:B5 = B2, B3, B4, B5. Dört işlem işaretleri: + − * /.

4. Programlar ve dosya biçimleri

  • Uygun program seçilirken ihtiyaç, cihaz, ücret ve birlikte çalışma ihtiyacı düşünülür.
  • Bazı programlar formül tamamlama, başlık önerme gibi yapay zekâ destekli yardımlar sunar.
Program / biçimAçıklama
LibreOffice CalcOkul bilgisayarlarında (Pardus) ücretsiz tablolama programı
Çevrim içi tablolamaTarayıcıda çalışır, birlikte düzenleme ve otomatik kayıt
.ods / .xlsxTablolama dosyası biçimleri; formül ve biçimlendirmeyi saklar
.csvVirgülle ayrılmış düz veri; her program açar ama formül saklamaz

5. İlk tablomu biçimlendirmek

  • Başlık satırını kalın yap, sütun genişliğini içeriğe göre ayarla.
  • Tabloya kenarlık ekle; sayıları sağa, metinleri sola hizala.
  • Dosyayı anlamlı bir adla .ods biçiminde kaydet.
Unutma!
  • Tablo satır, sütun ve hücrelerden oluşur; hücre adresi sütun + satır: B3.
  • Formüller = ile başlar; veri değişince sonuç kendiliğinden güncellenir.
  • İşlevler: TOPLA, ORTALAMA; aralık B2:B5 biçiminde yazılır.
  • Dosya biçimleri: .ods, .xlsx, .csv.
Kendimi deniyorum
  1. Satır, sütun ve hücreyi tanımla.
  2. D sütununun 7. satırındaki hücrenin adresini yaz.
  3. Ad kutusu ile formül çubuğunun görevlerini açıkla.
  4. =TOPLA(C2:C6) formülü hangi hücreleri toplar?
  5. 5 öğrencinin not ortalamasını hesaplayan formülü yaz (notlar B2–B6'da).
  6. .ods ile .csv biçimini karşılaştır.
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)

6. Sınıf Bilişim · 3. Hafta: Tablolama Programlarına Giriş — Kendimi deniyorum cevap anahtarı

  1. Satır, sütun ve hücreyi tanımla.

    Satır: soldan sağa uzanan, sayılarla adlandırılan yatay dizi. Sütun: yukarıdan aşağı uzanan, harflerle adlandırılan dikey dizi. Hücre: satır ile sütunun kesiştiği kutu.

  2. D sütununun 7. satırındaki hücrenin adresini yaz.

    Hücrenin adresi D7'dir (önce sütun harfi, sonra satır numarası).

  3. Ad kutusu ile formül çubuğunun görevlerini açıkla.

    Ad kutusu seçili hücrenin adresini gösterir. Formül çubuğu hücrenin içeriğini ya da formülünü gösterir.

  4. =TOPLA(C2:C6) formülü hangi hücreleri toplar?

    C2, C3, C4, C5 ve C6 hücrelerini toplar.

  5. 5 öğrencinin not ortalamasını hesaplayan formülü yaz (notlar B2–B6'da).

    =ORTALAMA(B2:B6)

  6. .ods ile .csv biçimini karşılaştır.

    .ods formülleri ve biçimlendirmeyi saklayan tablolama dosyası biçimidir. .csv virgülle ayrılmış düz veridir; her program açar ama formül ve biçimlendirme saklamaz.

Video

Haftanın videosu

Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.

Bağlantı yalnız bu tarayıcıda saklanır, sunucuya gönderilmez. Video, siz Oynat'a basana kadar yüklenmez (youtube-nocookie.com). Okul ağı YouTube'u engelliyorsa video açılmaz; EBA bağlantıları aşağıdadır.

Yalnız öğretmen

Ders hazırlığı ve materyaller

Dersten önce

  • "Tablolama Programları Temel Özellikler" sunusunu ve örnek tabloları EBA'dan açın.
  • BT sınıfında LibreOffice Calc'ın açıldığını kontrol edin.

Önerilen ders akışı

  1. 5 dk Dikkat çekme
  2. 10 dk Hangi program?
  3. 15 dk Temel kavramlar + mini tablolama
  4. 15 dk Kavram eşleştirme
  5. 30 dk Haftalık Enerji Kullanımı Tablosu
  6. 5 dk Pekiştirme

EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)

Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.

Ders materyalleri

Ölçme ve değerlendirme formları

Ölçme ve değerlendirme

Kontrol listesi ve akran değerlendirme formu (EBA).

Kendi içeriklerim

Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.

Yükleniyor…

Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).

Sınıf ortamı

İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.

Maarif Modeli: 2. tema künyesi

Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 12 ders saati.

Alan becerileri
BTYAB4. Dijital Ürün Geliştirme (BTYAB4.1. Tasarım Araç, Teknoloji ve Yöntemlerinden Yararlanma, BTYAB4.2. Tasarım Kurgusu Oluşturma, BTYAB4.3. Ürün Geliştirme)BTYAB5. Veri Yönetimi (BTYAB5.1. Problemi Belirleme, BTYAB5.2. Verileri Toplama ve Düzenleme, BTYAB5.3. Bulgulara Ulaşma)
Eğilimler
E1.1. MerakE1.2. BağımsızlıkE1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.1. EmpatiE2.2. SorumlulukE2.3. GirişkenlikE2.4. GüvenE2.5. OyunseverlikE3.1. MuhakemeE3.2. OdaklanmaE3.3. YaratıcılıkE3.4. Gerçeği AramaE3.5. Açık FikirlilikE3.8. Soru SormaE3.9. Şüphe DuymaE3.10. Eleştirel Bakma
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB3.1. UyumSDB3.2. EsneklikSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler
D3. ÇalışkanlıkD4. DostlukD6. DürüstlükD16. Sorumluluk
Okuryazarlık becerileri
OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB2. Dijital OkuryazarlıkOB4. Görsel OkuryazarlıkOB7. Veri Okuryazarlık
Disiplinler arası ilişkiler
Fen BilimleriGörsel SanatlarMatematikTürkçe
Beceriler arası ilişkiler
KB2.5. SınıflandırmaKB2.6. Bilgi ToplamaKB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin EtmeKB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin EtmeKB2.13. YapılandırmaKB2.14. YorumlamaKB2.17. DeğerlendirmeKB2.20. Sentezleme

Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)

  • Ailenin aylık gelir-gider verisiyle formüllü bir bütçe tablosu hazırlama.
  • Ekran süresi verisini toplayıp zaman yönetimi grafiği çizme.
  • Okuldaki unutulmaz bir günü anlatan sesli hikâye ya da podcast bölümü kurgulama.
  • Çevredeki bir sorunu belgeleyen kısa film hazırlama.

Destekleme (zorlananlar için)

  • Evde ve okulda tablolama programının kullanıldığı durumları araştırma.
  • Etkili bir videonun özelliklerini araştırıp sınıfa sunma.
  • Kullanımı kolay, çevrim içi ses/video düzenleyicileri karşılaştırma.