İçeriğe geç
Ders MerkeziDP Pano
6. Sınıf · 32. Hafta 17–21 Mayıs 2027 6. Tema · Yazılım Tasarımı ve Programlama

En Uygun Modülü Seçiyorum

Ürünümüz için en uygun yapay zekâ modülünü ve araç-gereçleri ölçütlerle karşılaştırıyor, seçimimizi gerekçelendiriyoruz.

  • Yapay Zekâ Destekli Ürün Geliştirme ve Sunum
Öğrenme çıktıları

BTY.6.6.3 Blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli ürün ortaya koyabilme

  • b) Blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli ürün için kullanılacak araç gereçleri seçer.
Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı
Dikkat Çekme

Düşünelim, konuşalım

  1. 1
    İki modül de işinizi görüyorsa hangisini seçersiniz?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Daha kolay olanı", "daha iyi çalışanı", "daha hızlı olanı", "rastgele".

    Varılacak nokta: İki modül de işimizi görüyorsa ölçütlerle (doğruluk, erişilebilirlik, kolaylık, gizlilik) karşılaştırır ve denemeyle kanıt toplarız.

    Cevap gelmezse: "'Daha iyi' derken neyi kastediyorsunuz? Nasıl ölçersiniz?" diye sorun. Gerekirse: "Örneğin 10 denemede hangisi daha çok doğru bildi? Seçimi ölçüt ve kanıtla yaparız."

  2. 2
    Seçtiğiniz modül internet gerektiriyor mu?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Evet", "Hayır", "bilmiyorum".

    Varılacak nokta: Erişilebilirlik ölçütü, modülün okuldaki cihazlarda, internet ya da hesap gerekmeden çalışıp çalışmadığını sorar.

    Cevap gelmezse: "Okulda internet kesilirse ürününüz çalışmaya devam eder mi?" diye sorun. Gerekirse: "İnternet gerektiren bir modül o an çalışmaz. Bu yüzden erişilebilirlik bir seçim ölçütüdür."

  3. 3
    Modülün hata payı ne kadar?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Az", "bilmiyorum", "hiç hata yapmaz".

    Varılacak nokta: Hata payını tahmin etmeyiz, ölçeriz: ürünün kullanılacağı ortamda en az 10 deneme yapıp doğruluğu hesaplarız.

    Cevap gelmezse: "Bunu nasıl öğrenebiliriz?" diye sorun. Gerekirse: "Sınıfta 10 kez deneyip kaçını doğru bildiğini sayarız. 10'da 9 ise doğruluk %90, hata payı %10'dur."

  4. 4
    Bir ayakkabıyı yalnız rengine bakarak mı alırsınız?
    Öğretmen için: olası cevaplar

    Olası cevaplar: "Hayır, numarasına da bakarım", "rahat mı diye denerim", "fiyatına bakarım".

    Varılacak nokta: Seçim birden çok ölçüte göre yapılır; yalnız göze hoş gelen özellik ölçüt değildir.

    Cevap gelmezse: "Çok güzel ama iki numara küçük bir ayakkabı alır mısınız?" diye sorun. Gerekirse: "Almayız. Modül seçerken de blok rengine değil amaca, doğruluğa ve erişilebilirliğe bakarız."

Konu

Blok ortamlarında yapay zekâ modülleri

Görüntü tanıma

Kameradan nesne, el hareketi ya da yüz ifadesi algılar.

Ses tanıma

Söylenen kelimeleri ya da sesleri tanır.

Metin anlama

Yazılan cümlenin duygusunu ya da anlamını tahmin eder.

Çeviri

Metni başka bir dile çevirir.

Metni sese çevirme

Yazıyı sesli okur.

Kendi modelini eğitme

Kendi örneklerinizle sınıflandırma modeli eğitip kodda kullanırsınız.

EBA materyali Modül Modül Keşif - Yapay Zekâ Modül Bilgi Kartları EBA'da aç
EBA materyali Yapay Zekâ Modül Keşif Kağıdı EBA'da aç
EBA materyali Yapay Zekâ Modül Kartları EBA'da aç
Konu

Veri sınıflandırma

Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.

Konu

Modül seçim ölçütleri

ÖlçütSoru
Amaca uygunlukModül ürünün asıl işini yapıyor mu?
DoğrulukDenemelerde kaç tahminden kaçı doğru?
ErişilebilirlikOkuldaki cihazlarda çalışıyor mu, internet ya da hesap gerekiyor mu?
Kullanım kolaylığıBlokları anlaşılır mı, kullanıcı için rahat mı?
GizlilikGörüntü ya da ses dışarı gönderiliyor mu?
Konu

Karşılaştırma örneği: oyunu nasıl kontrol edelim?

ÖlçütSes tanımaGörüntü tanıma (el hareketi)
Amaca uygunlukUygunUygun
Doğruluk (10 deneme)6 doğru (sınıf gürültülü)9 doğru
ErişilebilirlikMikrofon gerekliKamera gerekli
Kullanım kolaylığıKonuşmak kolayHareket eğlenceli
SonuçSeçildi: gürültülü sınıfta daha doğru
Konu

Gerekçe seçimin "neden"idir. "Görüntü tanımayı seçtik" eksik bir cevaptır; "Görüntü tanımayı seçtik, çünkü gürültülü sınıfta 10 denemenin 9'unda doğru çalıştı" tam bir gerekçedir.

Etkinlik 1

En Uygun Yapay Zekâ Modülünü Seçiyorum

50 dk Grup

Gruplar modül seçim gerekçesi formunu doldurur ve veri sınıflandırma oyununu oynar.

  1. Modül Seçim Gerekçesi Formunu doldurun (EBA).
  2. Kartlarla veri sınıflandırma oyununu oynayın.
  3. Seçiminizi sunun.
Pekiştirme

Kendimizi sınayalım

  1. Modül seçerken hangisi önemli değildir?

    • Amaca uygunluk
    • Doğruluk
    • Modülün adının uzunluğu
    • Erişilebilirlik

  2. Hangisi tam bir gerekçedir?

    • "Onu seçtik."
    • "Güzel olduğu için."
    • "10 denemenin 9'unda doğru çalıştığı için seçtik."
    • "Bilmiyoruz."

  3. Modülün okul bilgisayarında çalışıp çalışmadığı hangi ölçüttür?

    • Erişilebilirlik
    • Doğruluk
    • Gizlilik
    • Özgünlük
Özet

Bugün neler öğrendik?

  • Modül; amaca uygunluk, doğruluk, erişilebilirlik, kullanım kolaylığı ve gizlilik ölçütleriyle seçilir.
  • Seçim gerekçeyle yazılır: ölçüt + kanıt.
  • modül seçimi
  • gerekçe

Gelecek derse hazırlık

Kodlamaya başlamak için girdi–işlem–çıktı iskeletinizi hazırlayın.

Ders notu

Defterime yazıyorum

Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!

6. Sınıf Bilişim · 32. Hafta: En Uygun Modülü SeçiyorumTarih: ....../....../20....

1. Modül seçim ölçütleri

ÖlçütSoru
Amaca uygunlukModül ürünün asıl işini yapıyor mu?
DoğrulukDenemelerde kaç tahminden kaçı doğru?
ErişilebilirlikOkuldaki cihazlarda çalışıyor mu? İnternet ya da hesap gerekiyor mu?
Kullanım kolaylığıBlokları anlaşılır mı, kullanıcı için rahat mı?
GizlilikGörüntü ya da ses dışarı gönderiliyor mu?

2. Karşılaştırma

İki modül de işimizi görüyorsa ölçütlere göre karşılaştırır, mümkünse küçük denemelerle kanıt toplarız.

ÖlçütSes tanımaGörüntü tanıma
Amaca uygunlukUygunUygun
Doğruluk (10 deneme)6 doğru (sınıf gürültülü)9 doğru
ErişilebilirlikMikrofon gerekliKamera gerekli
KararGörüntü tanıma seçildi

3. Gerekçe

Gerekçe, bir seçimin "neden"idir ve bir ölçüte ve kanıta dayanır.

Eksik gerekçeTam gerekçe
"Görüntü tanımayı seçtik.""Görüntü tanımayı seçtik, çünkü gürültülü sınıfta 10 denemenin 9'unda doğru çalıştı."
"Daha iyiydi.""Okul bilgisayarlarında internetsiz çalıştığı için daha erişilebilirdi."

4. Doğruluğu denemeyle ölçmek

  • Modülü, ürünün kullanılacağı ortamda (sınıfta, aynı ışıkta) dene.
  • En az 10 deneme yap ve her denemede tahmin doğru mu yanlış mı, tabloya yaz.
  • Doğruluk = doğru tahmin ÷ toplam deneme (9 ÷ 10 = %90).
  • İki modülü aynı denemelerle karşılaştır; yoksa karşılaştırma adil olmaz.

5. Veri sınıflandırma oyunu

Kartlarla oynanan sınıflandırma oyununda kartlar sınıflara ayrılır ve sınıfları ayıran özellik bulunur. Bu oyun, modülün de örneklerdeki özelliklere bakarak karar verdiğini gösterir; bu yüzden modülün doğruluğu, eğitildiği örneklerin çeşitliliğine bağlıdır.

6. Kavramlar

Modül seçimi
Ürün için en uygun modülü ölçütlerle belirleme.
Gerekçe
Seçimin ölçüte ve kanıta dayanan açıklaması.
Erişilebilirlik
Aracın eldeki cihaz ve imkânlarla kullanılabilmesi.

Örnek: Bir grup, yorumların duygusunu bulan ürün için metin anlama modülünü seçti. Gerekçesi: amaca uygun, 20 örnek cümlenin 17'sinde doğru sonuç verdi, okul bilgisayarlarında çalışıyor ve yazılan cümleler kişisel bilgi içermiyor.

Dikkat: Seçimi etkilemeyen özellikler (modülün adının uzunluğu, blok rengi) ölçüt değildir.

Unutma!
  • Ölçütler: amaca uygunluk, doğruluk, erişilebilirlik, kullanım kolaylığı, gizlilik.
  • Modüller ölçütlere göre karşılaştırılır, mümkünse denemeyle kanıt toplanır.
  • Seçim gerekçeyle yazılır: ölçüt + kanıt.
Kendimi deniyorum
  1. Modül seçerken kullanılan beş ölçütü yaz.
  2. Erişilebilirlik ölçütü neyi sorar?
  3. Gerekçe nedir? Eksik ve tam gerekçeye birer örnek ver.
  4. Ses tanıma ile görüntü tanımayı bir oyun için karşılaştır.
  5. Modülün doğruluğunu nasıl ölçebilirsin?
  6. Kendi ürünün için seçtiğin modülün gerekçesini yaz.
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)

6. Sınıf Bilişim · 32. Hafta: En Uygun Modülü Seçiyorum — Kendimi deniyorum cevap anahtarı

  1. Modül seçerken kullanılan beş ölçütü yaz.

    Amaca uygunluk, doğruluk, erişilebilirlik, kullanım kolaylığı, gizlilik.

  2. Erişilebilirlik ölçütü neyi sorar?

    Modülün okuldaki cihazlarda çalışıp çalışmadığını, internet ya da hesap gerektirip gerektirmediğini sorar.

  3. Gerekçe nedir? Eksik ve tam gerekçeye birer örnek ver.

    Gerekçe, bir seçimin ölçüte ve kanıta dayanan açıklamasıdır. Eksik: "Görüntü tanımayı seçtik." Tam: "Görüntü tanımayı seçtik, çünkü gürültülü sınıfta 10 denemenin 9'unda doğru çalıştı."

  4. Ses tanıma ile görüntü tanımayı bir oyun için karşılaştır.

    İkisi de amaca uygundur. Gürültülü sınıfta ses tanıma 10 denemede 6, görüntü tanıma 9 doğru verdi; ses tanıma mikrofon, görüntü tanıma kamera gerektirir. Bu yüzden görüntü tanıma daha uygundur.

  5. Modülün doğruluğunu nasıl ölçebilirsin?

    Ürünün kullanılacağı ortamda en az 10 deneme yapar, doğru tahminleri sayarım: doğruluk = doğru tahmin ÷ toplam deneme (9 ÷ 10 = %90).

  6. Kendi ürünün için seçtiğin modülün gerekçesini yaz.

    Öğrenciye göre değişir. Tam bir gerekçe bir ölçüt ve bir kanıt içerir: "Metin anlama modülünü seçtik, çünkü 20 örnek cümlenin 17'sinde doğru sonuç verdi ve okul bilgisayarlarında çalışıyor."

Video

Haftanın videosu

Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.

Bağlantı yalnız bu tarayıcıda saklanır, sunucuya gönderilmez. Video, siz Oynat'a basana kadar yüklenmez (youtube-nocookie.com). Okul ağı YouTube'u engelliyorsa video açılmaz; EBA bağlantıları aşağıdadır.

Yalnız öğretmen

Ders hazırlığı ve materyaller

Dersten önce

  • Modül Seçim Gerekçesi Formunu EBA'dan açın.

Önerilen ders akışı

  1. 5 dk Dikkat çekme
  2. 10 dk Modüller + veri sınıflandırma
  3. 10 dk Seçim ölçütleri + karşılaştırma
  4. 50 dk En Uygun Modülü Seçiyorum
  5. 5 dk Gerekçe

EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)

Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.

Ders materyalleri

Ölçme ve değerlendirme formları

Ölçme ve değerlendirme

Gözlem formu (EBA).

Kendi içeriklerim

Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.

Yükleniyor…

Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).

Sınıf ortamı

İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.

Maarif Modeli: 6. tema künyesi

Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 34 ders saati.

Alan becerileri
BTYAB3. Yazılım Geliştirme (BTYAB3.2. Yazılım Geliştirme Sürecinde Kullanılan Bileşen/Yapı/ Yöntemlerinden Yararlanma, BTYAB3.3. Yazılım Geliştirme Sürecini Yönetme, BTYAB3.4. Yazılım Geliştirme Sürecinde Mekanik/Robotik ve Ürün veya Sistem Ortaya Koyma)
Eğilimler
E1.1. MerakE2.1. Empati
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler
D1. AdaletD3. ÇalışkanlıkD6. DürüstlükD12. Sabır
Okuryazarlık becerileri
OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB2. Dijital Okuryazarlık
Disiplinler arası ilişkiler
Görsel SanatlarMatematikMüzikSosyal BilgilerTürkçe

Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)

  • Yapay zekâ kullanan bir mesleği araştırıp yapay zekânın o alandaki etkisini sunma.
  • Açık veri setiyle basit bir sınıflandırma modeli (meyve, yaprak sağlıklı/hastalıklı) deneme.
  • Yapay zekâ destekli turist rehberi uygulamalarını araştırıp raporlama.

Destekleme (zorlananlar için)

  • Değişken, döngü ve koşul kavramlarını görsel materyal ve videolarla pekiştirme.
  • Adım adım yönergeli küçük projeler (karakteri hareket ettirme) tamamlama.
  • Daha basit bir blok tabanlı araçla başlayıp zorlanılan konular için soru-cevap oturumu yapma.