Ürünümü Çalışır Hâle Getiriyorum
Yapay zekâ modülünü ürünümüze tam olarak bağlıyor (entegrasyon), ürünü ölçütlerle test ediyor ve geri bildirimle geliştiriyoruz.
- Yapay Zekâ Destekli Ürün Geliştirme ve Sunum
Öğrenme çıktıları
BTY.6.6.3 Blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli ürün ortaya koyabilme
- ç) Blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli ürünü belirlenen ölçütleri karşılayacak şekilde çalışır hâle getirir.
Düşünelim, konuşalım
- 1Ürününüz tüm ölçütleri karşılıyor mu?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: "Evet", "çoğunu", "bazı durumlarda yanılıyor".
Varılacak nokta: Ürün ölçütlerle kontrol edilir: çalışma, amaca uygunluk, doğruluk, kullanıcı dostu olma, etik ve gizlilik.
Cevap gelmezse: "'Evet' demek için neyi kontrol ettiniz?" diye sorun. Gerekirse: "Örneğin 10 denemede kaç doğru tepki verdiğini saydık mı? Ölçüt, cevabı tahminle değil kanıtla verir."
- 2Kullanıcılar ürünü kolay kullanabiliyor mu?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: "Evet", "bazıları zorlandı", "yönergeyi okumadılar".
Varılacak nokta: Kullanıcıları gözlemleyerek takıldıkları yerleri bulur, geri bildirimle iyileştiririz.
Cevap gelmezse: "Arkadaşlarınız ürünü kullanırken nerede duraksadı?" diye sorun. Gerekirse: "Örneğin atığı kameraya çok yakın tutuyorlarsa yönergeye 'atığı bir karış uzaktan gösterin' ekleriz."
- 3Yeni bir modül eklemek ürünü nasıl geliştirir?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: "Daha çok şey yapar", "sesli olur", "daha eğlenceli olur".
Varılacak nokta: Yeni bir modül (ör. metni sese çevirme) ürüne yeni bir yetenek ekler ve kullanıcı dostu olmasını artırabilir.
Cevap gelmezse: "Atık ayırıcı sonucu sesli de söyleseydi kimin işine yarardı?" diye sorun. Gerekirse: "Okuma bilmeyen küçük çocukların ve görme engelli kullanıcıların. Metni sese çevirme modülü bunu sağlar."
- 4Bir bisikletin bütün parçaları var ama birbirine takılmamışsa bisiklet çalışır mı?
Öğretmen için: olası cevaplar
Olası cevaplar: "Hayır", "parçaları takmak lazım".
Varılacak nokta: Parçaları ayrı ayrı çalışan ama birleştirilmemiş ürün çalışmaz; parçaları birlikte çalışır hâle getirmeye entegrasyon denir.
Cevap gelmezse: "Pedal ve tekerlek ayrı ayrı sağlamsa bisiklet gider mi?" diye sorun. Gerekirse: "Zincirle bağlanmadıkça gitmez. Modül, kurallar ve geri bildirim de tek programda birleşmelidir; buna entegrasyon denir."
Blok ortamlarında yapay zekâ modülleri
Kameradan nesne, el hareketi ya da yüz ifadesi algılar.
Söylenen kelimeleri ya da sesleri tanır.
Yazılan cümlenin duygusunu ya da anlamını tahmin eder.
Metni başka bir dile çevirir.
Yazıyı sesli okur.
Kendi örneklerinizle sınıflandırma modeli eğitip kodda kullanırsınız.
Entegrasyon adımları
- Parçaları birleştir: başlangıç, modül, kurallar ve geri bildirim aynı programda.
- Akışı dene: başla → girdi → tahmin → tepki → tekrar, baştan sona birkaç kez.
- Sınır durumlarını dene: karanlık, bulanık, tanınmayan nesne, boş kamera.
- Ölçütlerle kontrol et: aşağıdaki tabloyu doldur.
- Geri bildirim al ve iyileştir: başka bir grup kullansın.
Ürün ölçütleri
| Ölçüt | Soru | Tamam mı? |
|---|---|---|
| Çalışma | Baştan sona hatasız çalışıyor mu? | … |
| Amaca uygunluk | Seçilen problemi çözüyor mu? | … |
| Doğruluk | 10 denemede kaç doğru tepki? | … |
| Kullanıcı dostu | Yönerge ve geri bildirim var mı? | … |
| Etik ve gizlilik | Kişisel veri kaydediliyor mu? | … |
Sık görülen entegrasyon sorunları
Model doğru tanıyor ama karakter hiç tepki vermiyor.Cevabı göster
Tanıma sonucu eğer–ise bloğuna bağlanmamış ya da kural sürekli tekrarla dışında.
Aynı atık için puan durmadan artıyor.Cevabı göster
Model her karede aynı etiketi veriyor. Tepkiden sonra bekle ya da "yeni atık gösterilene kadar bekle" kuralı gerekir.
Oyun yeniden başlayınca eski puan duruyor.Cevabı göster
Başlangıçta değişkenler sıfırlanmamış.
Modülümü Entegre Ediyorum / Geri Bildirim Alıyorum
Gruplar ürünü tamamlar, tanıtır ve geri bildirim alır.
- Ölçütleri kontrol edin: çalışıyor mu, amaca uygun mu, kullanıcı dostu mu?
- Ürünü başka bir gruba tanıtın.
- Geri bildirimle en az bir iyileştirme yapın.
Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla
Ürünün kâğıt prototipini ölçütlerle test edin; en az bir geliştirme kararını tahtada birlikte uygulayın.
Kendimizi sınayalım
Bugün neler öğrendik?
- Entegrasyon: modül, kurallar ve geri bildirim tek programda birlikte çalışır.
- Ürün ölçütlerle test edilir: çalışma, amaç, doğruluk, kullanıcı dostu, etik.
- Geri bildirim alınarak ürün geliştirilir.
- entegrasyon
- ölçüt
- geri bildirim
Gelecek derse hazırlık
Sunumunuzu hazırlayın.
Defterime yazıyorum
Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!
1. Entegrasyon
Entegrasyon, ürünün parçalarını (başlangıç, yapay zekâ modülü, kurallar, geri bildirim) tek bir programda birlikte çalışır hâle getirmektir. Parçaları ayrı ayrı çalışan ama birleştirilmemiş bir ürün, takılmamış parçalardan oluşan bir bisiklet gibidir.
2. Entegrasyon adımları
- Parçaları birleştir: başlangıç, modül, kurallar ve geri bildirim aynı programda.
- Akışı dene: başla → girdi → tahmin → tepki → tekrar, baştan sona.
- Sınır durumlarını dene: karanlık, bulanık, tanınmayan nesne, boş kamera.
- Ölçütlerle kontrol et.
- Geri bildirim al ve iyileştir.
3. Ürün ölçütleri
Ölçüt, ürünün başarılı olup olmadığına karar vermek için kullanılan kuraldır.
| Ölçüt | Soru |
|---|---|
| Çalışma | Baştan sona hatasız çalışıyor mu? |
| Amaca uygunluk | Seçilen problemi çözüyor mu? |
| Doğruluk | 10 denemede kaç doğru tepki? |
| Kullanıcı dostu | Yönerge ve geri bildirim var mı? |
| Etik ve gizlilik | Kişisel veri kaydediliyor mu? |
4. Sık görülen entegrasyon sorunları
| Belirti | Sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Model tanıyor ama tepki yok | Sonuç eğer–ise'ye bağlanmamış ya da kural döngü dışında | Bağla, sürekli tekrarla içine al |
| Puan durmadan artıyor | Model her karede aynı etiketi veriyor | Tepkiden sonra bekle ya da yeni nesneyi bekle |
| Eski puan duruyor | Başlangıçta sıfırlama yok | Bayrak olayında puan = 0 |
5. Geri bildirimle geliştirme
Ürün başka bir gruba tanıtılır; onların kullanırken zorlandığı yerler gözlemlenir ve geri bildirimler not edilir. En az bir iyileştirme yapılıp ürün tekrar test edilir. Örneğin kullanıcılar atığı kameraya çok yakın tutuyorsa yönergeye "atığı bir karış uzaktan gösterin" cümlesi eklenir.
- Entegrasyon
- Ürünün parçalarını birlikte çalışır hâle getirme.
- Ölçüt
- Ürünün başarısına karar vermek için kullanılan kural.
- Geri bildirim
- Kullanıcıların ürün hakkındaki görüşleri; ayrıca ürünün kullanıcıya verdiği işaret.
- Entegrasyon: modül, kurallar ve geri bildirim tek programda birlikte çalışır.
- Ürün ölçütlerle test edilir: çalışma, amaç, doğruluk, kullanıcı dostu, etik.
- Geri bildirimle geliştirilir ve tekrar test edilir.
- Entegrasyon nedir? Bir benzetmeyle açıkla.
- Entegrasyon adımlarını sırayla yaz.
- Ürünü değerlendirmek için beş ölçüt yaz.
- Model tanıyor ama karakter tepki vermiyorsa sebebi ne olabilir?
- Puanın durmadan artması sorunu nasıl çözülür?
- Başka bir gruptan geri bildirim almak ürünü nasıl geliştirir?
Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)
6. Sınıf Bilişim · 35. Hafta: Ürünümü Çalışır Hâle Getiriyorum — Kendimi deniyorum cevap anahtarı
Entegrasyon nedir? Bir benzetmeyle açıkla.
Entegrasyon, ürünün parçalarını (başlangıç, yapay zekâ modülü, kurallar, geri bildirim) tek bir programda birlikte çalışır hâle getirmektir. Parçaları takılmamış bir bisiklet çalışmaz; parçalar birleşince çalışır.
Entegrasyon adımlarını sırayla yaz.
Parçaları birleştir, akışı dene, sınır durumlarını dene, ölçütlerle kontrol et, geri bildirim al ve iyileştir.
Ürünü değerlendirmek için beş ölçüt yaz.
Çalışma, amaca uygunluk, doğruluk, kullanıcı dostu olma, etik ve gizlilik.
Model tanıyor ama karakter tepki vermiyorsa sebebi ne olabilir?
Modülün sonucu eğer–ise bloklarına bağlanmamış olabilir ya da kural sürekli tekrarla bloğunun dışında kalmıştır.
Puanın durmadan artması sorunu nasıl çözülür?
Tepkiden sonra kısa bir bekleme eklenir ya da yeni bir nesne gösterilene kadar beklenir; çünkü model her karede aynı etiketi verir.
Başka bir gruptan geri bildirim almak ürünü nasıl geliştirir?
Başka grup bizim fark etmediğimiz zorlukları ve hataları gösterir; gözlemlerle yönerge ve tepkileri iyileştirir, ürünü daha kullanılır yaparız.
# başlık · - madde · **kalın** · boş satır = yeni paragraf. Not yalnız bu tarayıcıda saklanır; başka tahtaya taşımak için Öğretmen alanındaki "Dışa aktar"ı kullanın.
Haftanın videosu
Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.
Ders hazırlığı ve materyaller
Dersten önce
- Yazılımımı Tanıtıyor ve Geri Bildirim Alıyorum formlarını EBA'dan açın.
Önerilen ders akışı
- 5 dk Dikkat çekme
- 10 dk Entegrasyon adımları + ölçütler
- 5 dk Sık görülen sorunlar
- 50 dk Modülümü Entegre Ediyorum
- 10 dk Pekiştirme
EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)
Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.
Ders materyalleri
Ölçme ve değerlendirme formları
Ölçme ve değerlendirme
Dereceli puanlama anahtarı (EBA).
Kendi içeriklerim
Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.
Yükleniyor…
Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).
Sınıf ortamı
İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.
Maarif Modeli: 6. tema künyesi
Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 34 ders saati.
- Alan becerileri
- BTYAB3. Yazılım Geliştirme (BTYAB3.2. Yazılım Geliştirme Sürecinde Kullanılan Bileşen/Yapı/ Yöntemlerinden Yararlanma, BTYAB3.3. Yazılım Geliştirme Sürecini Yönetme, BTYAB3.4. Yazılım Geliştirme Sürecinde Mekanik/Robotik ve Ürün veya Sistem Ortaya Koyma)
- Eğilimler
- E1.1. MerakE2.1. Empati
- Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
- SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
- Değerler
- D1. AdaletD3. ÇalışkanlıkD6. DürüstlükD12. Sabır
- Okuryazarlık becerileri
- OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB2. Dijital Okuryazarlık
- Disiplinler arası ilişkiler
- Görsel SanatlarMatematikMüzikSosyal BilgilerTürkçe
Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)
- Yapay zekâ kullanan bir mesleği araştırıp yapay zekânın o alandaki etkisini sunma.
- Açık veri setiyle basit bir sınıflandırma modeli (meyve, yaprak sağlıklı/hastalıklı) deneme.
- Yapay zekâ destekli turist rehberi uygulamalarını araştırıp raporlama.
Destekleme (zorlananlar için)
- Değişken, döngü ve koşul kavramlarını görsel materyal ve videolarla pekiştirme.
- Adım adım yönergeli küçük projeler (karakteri hareket ettirme) tamamlama.
- Daha basit bir blok tabanlı araçla başlayıp zorlanılan konular için soru-cevap oturumu yapma.