6. Sınıf · 7. Hafta 26–30 Ekim 2026 2. Tema · Dijital Ürün Tasarımı ve Geliştirme

Video: Hareketli Resimler

Videonun art arda gösterilen resimlerden oluştuğunu keşfediyor; video düzenleme programlarının özelliklerini ve arayüzünü tanıyor, bir video için gerçek hayat problemi seçip senaryo oluşturuyoruz.

Video Düzenleme Programlarına Giriş
Video Dosyası için Kurgu Oluşturma

Öğrenme çıktıları

BTY.6.2.8 Video düzenleme programlarından yararlanabilme

a) Video düzenleme programlarının temel özelliklerini tanır.
b) Uygun video düzenleme programını belirler.
c) Belirlenen video düzenleme programının arayüz özelliklerini kullanır.
ç) Kullanılan video düzenleme programını kullanım alanları/verimliliği açısından değerlendirir.

BTY.6.2.9 Video dosyası için kurgu oluşturabilme

a) Video dosyası hazırlanacak gerçek hayat problemini belirler.
b) Video dosyası hazırlama sürecinde kullanılacak hikâye/senaryo unsurlarını belirler.
c) Belirlenen unsurları kapsayan hikâye/senaryo oluşturur.
ç) Hikâyeyi/senaryoyu bütünlük/kullanışlılık açısından değerlendirir.

Cumhuriyet Bayramı

Dikkat Çekme

Düşünelim, konuşalım

1
Bir filmin sahnelerini karışık sırayla izleseydiniz ne olurdu?

Öğretmen için: olası cevaplar

Olası cevaplar: "Hiçbir şey anlamazdık", "hikâye karışırdı", "sonu başta olurdu".

Varılacak nokta: Sahnelerin sırası değişirse hikâyenin anlamı da değişir; görüntüleri seçip sıraya koyma işine kurgu denir.

Cevap gelmezse: Tahtaya üç sahne yazın: "Kek fırından çıkar, malzemeler karıştırılır, kek yenir." ve "Bu sırayla izlesek ne düşünürdük?" diye sorun. Gerekirse: "Sıra bozuk olunca hikâye anlaşılmaz. Sahneleri doğru sıraya koymaya kurgu diyoruz."
2
Bir konuyu anlatmak için yalnız bir dakikanız olsaydı ne anlatırdınız?

Öğretmen için: olası cevaplar

Olası cevaplar: Öğrenciye göre değişir: bir hobi, bir oyun, geri dönüşüm, kitap önerisi, en sevdiği yemeğin tarifi.

Varılacak nokta: Kısa sürede etkili anlatım için önce mesajı seçer, sonra senaryo ve sahne planıyla neyin hangi sırayla anlatılacağını planlarız.

Cevap gelmezse: "Bir dakikada her şeyi anlatabilir misiniz? Neyi seçerdiniz?" diye sorun. Gerekirse: "Tek bir mesaj seçeriz ve onu hangi sırayla anlatacağımızı yazarız. Bu plana senaryo denir."
3
Bir videoyla toplumu değiştirebilir misiniz?

Öğretmen için: olası cevaplar

Olası cevaplar: "Evet, insanları bilinçlendirir", "Hayır, kimse izlemez", "çok izlenirse olur".

Varılacak nokta: Bir mesajı olan, iyi planlanmış kısa bir video farkındalık yaratabilir; kamu spotları buna örnektir.

Cevap gelmezse: "Televizyonda izlediğiniz 'emniyet kemeri takın' ya da 'suyu boşa harcamayın' gibi kısa filmler davranışınızı değiştirdi mi?" diye sorun. Gerekirse: "Bu kamu spotları tam olarak bunu amaçlar. Bizim videomuz da bir problem için mesaj verecek."

Konu

Video = art arda resimler

Kare hızını değiştirin: ne zaman kesik kesik değil de akıcı hareket görmeye başlıyoruz?

Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.

EBA materyali Görsel 4: Video Nedir? İnfografik Afiş EBA'da aç

EBA materyali Görsel 5: Donanım Malzemeleri EBA'da aç

Konu

Piksel Dünyası

Her video karesi de piksellerden oluşur. Kodları çözerek gizli resmi bulun.

Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.

EBA materyali Pixel Boş Şablon EBA'da aç

EBA materyali Görsel 6: Yeşil Beceriler Piksel EBA'da aç

Konu

Video düzenleme arayüzü

Ortam kutusu

Videoya eklenecek klipler, fotoğraflar, müzikler.

Önizleme ekranı

Videonun o anki hâlini gösterir.

Zaman çizelgesi

Klipleri sıraya dizdiğimiz, kesip birleştirdiğimiz alan.

Geçişler

İki klip arasında yumuşak geçiş efekti.

Yazı / başlık

Başlık, alt yazı ve jenerik ekleme.

Ses izi

Müzik, anlatım ve efektlerin ayrı izleri.

Konu

Zaman çizelgesiyle kurgu

Sahneleri hikâye sırasına dizin; başlık, müzik ve geçiş ekleyip önizleyin.

Bu etkileşimli bölüm için tarayıcıda JavaScript açık olmalıdır.

Etkinlik 1

Yeşil Senaryo ile Çevre Bilinci

40 dk Grup etkinliği

Gruplar çevreyle ilgili bir problem için video senaryosu ve sahne planı hazırlar.

Görevleri dağıtın: senarist, kameraman, sunucu, yönetmen, kurgu uzmanı.
Problemi ve mesajı belirleyin (1 dakikalık video).
Sahne planlama şablonunu doldurun (EBA): sahne, görüntü, ses, süre.
Senaryoyu bütünlük ve kullanışlılık açısından başka bir grupla değerlendirin.

EBA materyali Geri Dönüşüm Video (E-İçerik) EBA'da aç

EBA materyali Senaryo Örnekleri EBA'da aç

EBA materyali Sahne Planlama Boş Şablon EBA'da aç

EBA materyali Görsel 7: Video Dosyası Örnek Senaryo Panosu Görseli EBA'da aç

Öğrenci bilgisayarı yoksa: tahta ve kâğıtla

Senaryo ve sahne planını kâğıtta yapın. Hareketin nasıl oluştuğunu flipbook simülasyonu ya da kâğıt köşesine çizilen "çevir-gör" animasyonuyla gösterin.

EBA

Bu haftanın diğer EBA materyalleri

Karekodu telefonla okutun ya da karta dokunun. EBA materyalleri EBA girişi ister ve yeni sekmede açılır.

EBA materyali Ses Planı Çizelgesi Boş Şablon EBA'da aç

Pekiştirme

Kendimizi sınayalım

Özet

Bugün neler öğrendik?

Video, art arda gösterilen resimlerdir (kare hızı, FPS).
Video düzenleyici: ortam kutusu, önizleme, zaman çizelgesi, geçiş, yazı, ses izi.
Video bir senaryo ve sahne planı ile hazırlanır.

kare
FPS
zaman çizelgesi
kurgu
senaryo
sahne planı

Gelecek derse hazırlık

Grubunuzun senaryosu için gerekli malzemeleri (görüntü, ses, sahne) hazırlayın.

Ders notu

Defterime yazıyorum

Sınavdan önce tekrar etmek için defterine yaz. Başlığı ve tarihi unutma!

6. Sınıf Bilişim · 7. Hafta: Video: Hareketli ResimlerTarih: ....../....../20....

1. Video = art arda resimler

Video, art arda hızla gösterilen durağan resimlerden oluşur. Her bir resme kare denir. Resimler yeterince hızlı değişince gözümüz onları kesintisiz bir hareket olarak algılar.

Saniyede gösterilen kare sayısına kare hızı denir ve FPS (saniyedeki kare) ile gösterilir.
Sinema filmleri genellikle 24 FPS, birçok video 30 FPS'dir.
Kare hızı düşükse görüntü kesik kesik görünür.
Her kare de piksellerden oluşur; çözünürlük arttıkça kare daha net, dosya daha büyük olur.

2. Video düzenleme programının arayüzü

Bölüm	Görevi
Ortam kutusu	Videoya eklenecek klipler, fotoğraflar, müzikler
Önizleme ekranı	Videonun o anki hâlini gösterir
Zaman çizelgesi	Klipleri sıraya dizdiğimiz, kesip birleştirdiğimiz alan
Geçişler	İki klip arasına yumuşak geçiş efekti
Yazı / başlık	Başlık, alt yazı ve jenerik ekleme
Ses izi	Müzik, anlatım ve efektlerin ayrı izleri

Dikkat: Uygun program seçerken cihazımıza, ücretine, kullanım kolaylığına ve dışa aktarma biçimlerine bakarız.

3. Kurgu

Çekilen görüntüleri seçmek, kesmek, sıraya koymak ve birleştirmek işine kurgu denir. Kurgu zaman çizelgesinde yapılır. Sahnelerin sırası değişirse hikâyenin anlamı da değişir; karışık sırayla izlenen bir film anlaşılmaz.

4. Senaryo ve sahne planı

Video, çekime başlamadan önce bir senaryo ile planlanır. Senaryo, videoda neyin, hangi sırayla anlatılacağını yazar. Sahne planı ise her sahnede ne görüneceğini, ne duyulacağını ve kaç saniye süreceğini gösterir.

Sahne	Görüntü	Ses	Süre
1	Bahçede yere atılmış şişeler	Hüzünlü müzik	10 sn
2	Öğrenciler şişeleri topluyor	Anlatıcı: "Bir şişe 450 yılda yok olur."	20 sn
3	Geri dönüşüm kutusu doluyor	Neşeli müzik	20 sn
4	Mesaj yazısı ve jenerik	Müzik	10 sn

5. Ekipte görevler ve kavramlar

Kare: Videoyu oluşturan tek bir durağan resim.
FPS: Saniyede gösterilen kare sayısı (kare hızı).
Zaman çizelgesi: Kliplerin sıralandığı ve düzenlendiği alan.
Kurgu: Görüntüleri seçip kesme, sıralama ve birleştirme.
Senaryo: Videoda neyin, hangi sırayla anlatılacağını yazan metin.
Sahne planı: Her sahnenin görüntü, ses ve süresini gösteren plan.

Senarist senaryoyu yazar, yönetmen çekimi yönetir, kameraman çeker, sunucu anlatır, kurgu uzmanı düzenler.
Senaryo bütünlük (baştan sona tek mesaj) ve kullanışlılık (hedef izleyiciye uygunluk) açısından değerlendirilir.

Unutma!

Video art arda gösterilen karelerdir; kare hızı FPS ile ölçülür.
Arayüz: ortam kutusu, önizleme, zaman çizelgesi, geçiş, yazı, ses izi.
Video senaryo ve sahne planı ile hazırlanır; düzenleme işine kurgu denir.

Kendimi deniyorum

Video nasıl oluşur? Kare ve FPS kavramlarını açıkla.
Kare hızı düşük olursa ne olur?
Video düzenleme arayüzünün dört bölümünü ve görevlerini yaz.
Kurgu nedir? Sahnelerin sırası neden önemlidir?
Senaryo ile sahne planı arasındaki farkı yaz.
Çevre konulu bir video için iki sahnelik sahne planı hazırla.

Kendimi deniyorum — cevap anahtarı (yalnız öğretmen)

6. Sınıf Bilişim · 7. Hafta: Video: Hareketli Resimler — Kendimi deniyorum cevap anahtarı

Video nasıl oluşur? Kare ve FPS kavramlarını açıkla.
Video art arda hızla gösterilen durağan resimlerden oluşur. Kare bu resimlerden her biridir; FPS (kare hızı) saniyede gösterilen kare sayısıdır.
Kare hızı düşük olursa ne olur?
Görüntü kesik kesik, akıcı olmayan bir şekilde görünür.
Video düzenleme arayüzünün dört bölümünü ve görevlerini yaz.
Ortam kutusu: videoya eklenecek klipler, fotoğraflar ve müzikler. Önizleme ekranı: videonun o anki hâli. Zaman çizelgesi: klipleri sıraya dizip kestiğimiz, birleştirdiğimiz alan. Ses izi: müzik, anlatım ve efektler. (Geçişler ve yazı/başlık da olur.)
Kurgu nedir? Sahnelerin sırası neden önemlidir?
Kurgu, çekilen görüntüleri seçmek, kesmek, sıraya koymak ve birleştirmektir. Sahnelerin sırası değişirse hikâyenin anlamı değişir ve izleyici anlamaz.
Senaryo ile sahne planı arasındaki farkı yaz.
Senaryo videoda neyin, hangi sırayla anlatılacağını yazar. Sahne planı her sahnede ne görüneceğini, ne duyulacağını ve kaç saniye süreceğini gösterir.
Çevre konulu bir video için iki sahnelik sahne planı hazırla.
Örnek: Sahne 1: Görüntü: bahçede yere atılmış şişeler. Ses: hüzünlü müzik. Süre: 10 sn. Sahne 2: Görüntü: öğrenciler şişeleri geri dönüşüm kutusuna atıyor. Ses: anlatıcı "Bir şişe 450 yılda yok olur." Süre: 20 sn.

Video

Haftanın videosu

Bu hafta için hazır bir video yok. Kendi seçtiğiniz bir videoyu ekleyebilirsiniz.

Yalnız öğretmen

Ders hazırlığı ve materyaller

Dersten önce

"Video Nedir?" infografiğini ve Geri Dönüşüm videosunu EBA'dan açın.
Piksel şablonlarını ve sahne planlama şablonlarını çoğaltın.

Önerilen ders akışı

5 dk Video izleme + dikkat çekme
15 dk Kare hızı ve Piksel Dünyası
15 dk Arayüz ve zaman çizelgesi
40 dk Yeşil Senaryo
5 dk Pekiştirme

EBA materyalleri (kılavuz kitaptaki karekodlar)

Bağlantılar yeni sekmede açılır ve EBA girişi ister — tahtada öğretmen hesabınızla oturum açın. EBA bu içeriklerin başka bir sayfaya gömülmesine izin vermez.

Ders materyalleri

Ölçme ve değerlendirme formları

Ölçme ve değerlendirme

Dereceli puanlama anahtarı ve öğretmen gözlem formu (EBA).

Kendi içeriklerim

Her bölümün altındaki "Bu bölüme görsel ekle" ile kendi görsellerinizi ekleyin, aşağıdaki düğmeyle görselleri sunuma ayrı slayt olarak katın; "Defterime yazıyorum" bölümünde kendi ders notunuzu yazın.

Yükleniyor…

Görseller ve notlar sunucuya gönderilmez; yalnız bu tarayıcıda saklanır. Tarayıcı verisi silinirse kaybolur: düzenli olarak Dışa aktar ile yedek alın, dosyayı başka tahtada İçe aktar ile açın. Öğrenci fotoğrafı ya da kişisel bilgi içeren görsel eklemeyin (KVKK).

Sınıf ortamı

Sınıfımda öğrenci bilgisayarı yok

İşaretlerseniz bilgisayar gerektiren etkinliklerdeki "tahta ve kâğıtla" alternatifleri açık gelir. Simülasyonlar tek bir tahta ekranında sınıfça yapılabilecek şekilde tasarlandı. Tercih bu tarayıcıda hatırlanır.

Maarif Modeli: 2. tema künyesi

Kaynak: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (TYMM). Tema toplam 12 ders saati.

Alan becerileri: BTYAB4. Dijital Ürün Geliştirme (BTYAB4.1. Tasarım Araç, Teknoloji ve Yöntemlerinden Yararlanma, BTYAB4.2. Tasarım Kurgusu Oluşturma, BTYAB4.3. Ürün Geliştirme)BTYAB5. Veri Yönetimi (BTYAB5.1. Problemi Belirleme, BTYAB5.2. Verileri Toplama ve Düzenleme, BTYAB5.3. Bulgulara Ulaşma)
Eğilimler: E1.1. MerakE1.2. BağımsızlıkE1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)E2.1. EmpatiE2.2. SorumlulukE2.3. GirişkenlikE2.4. GüvenE2.5. OyunseverlikE3.1. MuhakemeE3.2. OdaklanmaE3.3. YaratıcılıkE3.4. Gerçeği AramaE3.5. Açık FikirlilikE3.8. Soru SormaE3.9. Şüphe DuymaE3.10. Eleştirel Bakma
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri: SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.1. İletişimSDB2.2. İş BirliğiSDB3.1. UyumSDB3.2. EsneklikSDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler: D3. ÇalışkanlıkD4. DostlukD6. DürüstlükD16. Sorumluluk
Okuryazarlık becerileri: OB1. Bilgi OkuryazarlığıOB2. Dijital OkuryazarlıkOB4. Görsel OkuryazarlıkOB7. Veri Okuryazarlık
Disiplinler arası ilişkiler: Fen BilimleriGörsel SanatlarMatematikTürkçe
Beceriler arası ilişkiler: KB2.5. SınıflandırmaKB2.6. Bilgi ToplamaKB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin EtmeKB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin EtmeKB2.13. YapılandırmaKB2.14. YorumlamaKB2.17. DeğerlendirmeKB2.20. Sentezleme

Zenginleştirme (erken kavrayanlar için)

Ailenin aylık gelir-gider verisiyle formüllü bir bütçe tablosu hazırlama.
Ekran süresi verisini toplayıp zaman yönetimi grafiği çizme.
Okuldaki unutulmaz bir günü anlatan sesli hikâye ya da podcast bölümü kurgulama.
Çevredeki bir sorunu belgeleyen kısa film hazırlama.

Destekleme (zorlananlar için)

Evde ve okulda tablolama programının kullanıldığı durumları araştırma.
Etkili bir videonun özelliklerini araştırıp sınıfa sunma.
Kullanımı kolay, çevrim içi ses/video düzenleyicileri karşılaştırma.